piątek, 17 sierpnia 2018

Książki (nie)zapomniane - Lata wypełnione codzienną walką z żywiołem

To kolejna książka, której ważnym "bohaterem" jest morze. Przypomina sagę. Wyróżnia ją surowy, ascetyczny styl i precyzyjna (pod względem formalnym) budowa. Trzy krótkie części: Dzieci, Ludzie dorośli oraz Dwaj, którzy pozostali. Każda liczy po sześć rozdziałów. Bracia z Olsöya Olava DUUNA (1876-1939).

Bohaterowie powieści są gwałtowni jak północny wiatr, zdecydowani niczym kamienne wybrzeża Olsöya, wytrwali jak surowa skandynawska przyroda.

Zofia przybywa na tytułową wysepkę. Jörgen, gospodarz, mąż chorej kobiety i ojciec dwójki małych chłopców, Johana i Jägera, prosi, by zajęła się podupadającym gospodarstwem. Żona umiera, a Zofia zostaje. Rodzi Arnego i Zabulona. Gdy bezlitosne morze zabiera Jörgena, przyjmuje parobka, Kala. Nie mija rok, a bracia witają na świecie siostrzyczkę, Jörginę. Kal zrobił swoje, więc zostaje odprawiony.

Mijają lata, wypełnione codzienną walką z groźnym żywiołem. Zofia powoli traci zdrowie. Trafia do szpitala. Umiera po operacji.

Bracia są już dorośli. Johan żeni się z Joanną, a po jego śmierci kobietę poślubia Jäger. Gdy i on podupada na zdrowiu, żywotna Joanna patrzy już w kierunku Zabulona... Kiedy (...) się do niej uśmiechnął, czuła się bogata. Ale serce młodego mężczyzny jest niespokojne i nieposkromione jak morze. Niepokorne. Nieprzewidywalne. Kocha, lecz sobie z miłością nie radzi. Bracia wsiadają pewnego dnia do łodzi. Zrywa się sztorm. Arne przeżyje. Zabulon - nie. Wybrał samobójstwo?

Morze burzyło się, nigdy jeszcze nie widzieli takiej fali (...). Potężne bałwany rzucały się na nich, jeden groźniejszy od drugiego, a kiedy Arne po najgorszym otworzył oczy, Zabulona nie było.

Literatura skandynawska często podejmuje temat surowej egzystencji ludzi Północy. Ich bezwzględnego trwania. Na przekór potędze przyrody. Chyba tylko w literaturze tego kręgu geograficznego można znaleźć taką mnogość opisów zmienności morza. No, może poza zjawiskiem osobnym, jakim było pisarstwo Josepha Conrada. Przeczytajmy kilka jako swoisty suplement do tej prostej opowieści o mieszkańcach skalistej wysepki:

Następnego dnia znów zaatakowali morze, i tym razem okazało się uległe. Każdy z nich wiedział, że jest ono ich twardym przeznaczeniem, że są mu przypisani, póki nie wyłamią się spod jego władzy, a na to brakowało im jeszcze odwagi. Ostatecznie zresztą i tak morze wyjdzie z tej walki pokonane.

Morze szumiało teraz bardziej głucho. Nagle niebo jakby pękło i buchnął z niego śnieg. Wyspy, morze i wszystko dokoła zatonęło w śniegu.

I piękna animizacja:

Morze szumiało już raczej z wściekłości niż pod wpływem naprawdę gwałtownej siły.
Źródło

Duun Olav, Bracia z Olsöya, przeł. Emilia Bielicka, Warszawa 1969. (Sygnatura: BS 1761).

poniedziałek, 13 sierpnia 2018

Nasz Mały Leksykon Filmowy – Filmy na wakacje: sławne filmy światowego i polskiego kina (wybór)

Dzisiaj zaproponujemy kilka filmowych klasyków z naszych zbiorów.

Pół żartem, pół serio (Some Like it Hot), reż. Billy Wilder (sygnatura: AV DVD 2514)

Joe (saksofonista) i Jerry (basista) pracują nielegalnie sprzedając alkohol w czasie prohibicji - i w wyniku policyjnej obławy tracą pracę na dzień przed wypłatą. Trochę przypadkowo otrzymują pracę w żeńskiej orkiestrze jako Josephine (Joe) i Daphne (Jerry). W zespole pracuje również piękna piosenkarka polskiego pochodzenia, Sugar Kane Kowalczyk, marząca o mężu – milionerze…
źródło
Pogarda (Le Mépris), reż. Jean-Luc Godard (sygnatura: AV DVD 2512)

Jeremy Prokosch, producent filmowy i milioner, zatrudnia Fritza Langa, słynnego reżysera, do ekranizacji Odysei Homera. Niezadowolony ze scenariusza, wynajmuje Paula Javala do jego korekty. Ten ostatni zrobi wszystko, by wykorzystać szansę. Dostrzega też, że  Prokosch zaczyna interesować się jego atrakcyjną żoną…
źródło
2001: Odyseja kosmiczna (2001: A Space Odyssey), reż. Stanley Kubrick (sygnatura: AV DVD 2439)

Filozoficzna przypowieść o powstaniu człowieka i jego kontakcie z istotą pozaziemską.

Odyseja (The Odyssey) reż. Andriej Konczałowski (sygnatura: AV DVD 2205)

Przygody króla Itaki wracającego spod Troi. Adaptacja epopei Homera (film telewizyjny).

Stary człowiek i morze (The Old Man and the Sea), reż. Jud Taylor (sygnatura AV DVD 2066)

Kolejna adaptacja filmowa znanej noweli Ernesta Hemingway’a. Samotna walka rybaka Santiago z potężną, złowrogą przyrodą i z własnymi słabościami.

Paragraf 22 (Catch 22), reż. Mike Nichols (sygnatura: AV DVD 2466)

Film - jedna z legend Hollywood. II wojna światowa. Losy alianckich lotników stacjonujących w amerykańskiej bazie w rejonie Morza Śródziemnego. Adaptacja powieści Josepha Hellera.
źródło
Kultowe filmy polskie. Miś, reż. Stanisław Bareja. Rejs, reż. Marek Piwowski. Poszukiwany, poszukiwana, reż. Stanisław Bareja. Nie ma róży bez ognia, reż. Stanisław Bareja. Żona dla Australijczyka, reż. Stanisław Bareja (sygnatura: AV DVD 28)

Tych filmów przedstawić nie trzeba. To klasyka polskiej komedii.

Nóż w wodzie, reż. Roman Polański (sygnatura: AV DVD 2515)

Niepokojący i urzekający thriller, w którym odnajdujemy wszystkie najważniejsze rekwizyty z późniejszych najgłośniejszych dzieł reżysera. Zaskoczenie, zadziwienie, tajemnicę.
źródło
Rękopis znaleziony w Saragossie, reż. Wojciech Jerzy Has (sygnatura: AV 168195 + DVD)

Adaptacja powieści Jana Potockiego. Udana próba filmowego odtworzenia misternej, szkatułkowej kompozycji literackiego pierwowzoru.

Sanatorium pod Klepsydrą, reż. Wojciech Jerzy Has (sygnatura: AV 168196 + DVD)

Oniryczna, wizyjna adaptacja filmowa utworu Brunona Schulza, w pełni oddająca niesamowity klimat literackiego oryginału.

Hamlet, reż. Franco Zeffirelli [oraz książka - tekst Krzysztof Płatek, rozdz. III i IV, oprac. całości Anna Willman] (sygnatura: AV 166982 + DVD)

Klasyczna adaptacja filmowa sztuki Szekspira. Tragiczny los duńskiego królewicza.
źródło
Kupiec wenecki (The Merchant of Venice), reż. Michael Radford (sygnatura: AV DVD 1973)

Skąpstwo, żądza pieniędzy i… miłość. Gorzkawa komedia Szekspira, przeniesiona na ekran.
źródło
Folwark zwierzęcy (Animal Farm), reż. John Stephenson (sygnatura: AV DVD 2274)

Rewolucja w świecie zwierząt. Adaptacja powieści George’a Orwella.

Rok 1984 (Nineteen Eighty-Four, 1984) reż. Michael Radford (sygnatura: AV DVD 2209)

Groźna wizja totalitarnego świata. Kolejna adaptacja filmowa Orwella.
Solaris, reż. Andriej Tarkowski (sygnatura: AV DVD 2203)

Podróż do granic Nieznanego. Próba nawiązania kontaktu z myślącym Oceanem. Etyczne dylematy pracowników stacji kosmicznej. Adaptacja prozy Stanisława Lema. O książce pisałyśmy TUTAJ.
Ps. Ostatni odcinek Filmów na wakacje, czyli filmy (nie tylko) dla dzieci - 20 sierpnia.

piątek, 10 sierpnia 2018

Co ma żołnierz pod łóżkiem i ile razy śmieje się z kawału podoficer? Na marginesie żołnierskiego święta

Popularny żart:
- Ile razy śmieje się z kawału podoficer?
- Trzy. Raz, gdy mu opowiedzą, drugi, gdy mu wytłumaczą, a trzeci, gdy zrozumie.
- A ile razy śmieje się oficer?
- Dwa. Gdy mu opowiedzą i gdy wytłumaczą.
- A generał?
- Raz, bo on sobie nie da wytłumaczyć.
Dlaczego osiemnastowieczni żołnierze musieli myć głowę gorzałką? Kto musiał udzielić przedwojennemu oficerowi pozwolenia na ślub? Na czym polegała kara "zamknięcia w łańcuszki"?

Określenie "Wojsko Polskie" zaistniało w dekrecie Napoleona z 3 maja 1812 r., w odniesieniu do V Korpusu Wielkiej Armii ks. Józefa Poniatowskiego, liczącego (według różnych źródeł) od 32 000 do 36 000 żołnierzy. 15 sierpnia będziemy fetować żołnierskie święto. Dlatego dzisiaj pokażemy pozycje, w których można znaleźć odpowiedzi na te pytania. Przypomnimy kilka ciekawostek z dziejów wojskowości w naszych zbiorach.
źródło
Najpierw jednak zacytujemy (akurat nieobecny w zbiorach) polski poradnik żołnierski z 1669 r., zawierający instrukcje,  jako z różne nacye gadać. W nim na przykład taka rada:

Z Wołoszynami poczciwey rozmowy nie masz, bo plemię złodzieyskie, tedy wszelką gadkę zaczynay, dawszy wprzódy w pysk.

Ponad sto lat później, w 1787 r. opublikowano w Warszawie Elementarz służby wojskowej…, liczący 471 stron. Jego tematyka obejmowała całokształt służby zarówno szeregowych żołnierzy, jak też oficerów. Na przykład w odniesieniu do żołnierzy znajdujemy zalecenie mycia nóg co trzy dni (zimą - co tydzień) oraz profilaktyczne mycie głowy alkoholem w celu ochrony przed potencjalnym robactwem. W odniesieniu do szkolenia mamy takie zalecenie: Wielu młodym oficerom odjąć kij, byłoby to odjąć im najcenniejszy sposób nauki. Inaczej należało działać w sprawach przełożony – podwładny. Tu pierwszy powinien sobie zjednać sympatię żołnierzy, dawać im dobre rady, nawet wzbudzać w nich myśl wesołą. Jednak pod bronią miał być surowy (por. Leonard Ratajczak, "Mówią Wieki" 1970, nr 7).
źródło
W tym samym stuleciu - kilka lat wcześniej - powstały dwa kodeksy, w których szczegółowo określono zasady wojskowego prawa karnego, wskazując rodzaje przewinień i kar. Wśród tych ostatnich do bardziej niezwykłych należą np.: kara kajdan, łańcucha, okowania, zamknięcia w łańcuszki, wysłania do domu robót, stania na kołkach, noszenia siodeł lub drewnianych karabinów, stania przed chorągwią, drewnianego konia lub osła czy biegania przez rózgi. Kto chciałby je zgłębić (wraz z rodzajami przestępstw, za które groziły), a ponadto dowiedzieć się, co robił np. profos czy stępka, może przeczytać Kodeksy wojskowe w Polsce roku 1775 Wojciecha Organiściaka (Katowice 2001, sygnatura: cz K I-1/2011).
źródło
A oto jeszcze kilka artykułów:

Łagojda Krzysztof, Pozwolenie na miłość, "Pamięć.pl" 2014, nr 10, s. 26-28

Ślub oficera w przedwojennym Wojsku Polskim to nie była prosta sprawa. W ten sposób dbano o prestiż munduru. Kandydat na małżonka musiał mieć ukończone 24 lata, wykazać odpowiednie dochody, zaś obowiązkiem narzeczonej było pojawienie się przed specjalną komisją małżeńską. Jakie dodatkowe wymagania stawiano kochającym się osobom? O tym w artykule.
źródło
Bittner Karolina, Gdy piosenka szła do wojska, rozm. przepr. Karolina Wichowska, "Pamięć.pl" 2016, nr 7/8, s. 20-23

Dzieje Festiwalu Piosenki Żołnierskiej odbywającego się w latach  1968-1989 w Kołobrzegu. Pisząca tę prasówkę pamięta go doskonale. Potrafiłaby do dziś zacytować niektóre teksty i wymienić piosenkarzy. Tak, to była propaganda. Ławki w dużym stopniu zapełniali żołnierze zobligowani do tego przez dowództwo. Naród nie potrafił pokochać tej imprezy...
źródło
Bąk Marcin, Rycerze XXI wieku, „Wiadomości Historyczne” 2013, nr 3, s. 4-8

Każdy może zostać Zawiszą Czarnym, Ryszardem Lwie Serce, templariuszem… Tak, jeśli weźmie udział w rekonstrukcji historycznej. Artykuł o początkach i rozwoju ruchu rekonstrukcyjnego.
źródło
Legutko Piotr, Czerwone maki znów wolne, „Gość Niedzielny” 2015, nr 39, s. 44-45

Bogusław Wieczorek (prawnik z Gdańska) i Waldemar Domański (społecznik, pomysłodawca krakowskich Lekcji Śpiewania) doprowadzili do odzyskania przez Polskę praw do melodii słynnej pieśni. Do początków 2015 roku należały one do regionalnych władz Bawarii…
źródło
Tarka Krzysztof, Obywatel Maczek, „ Strony” 2009, nr 3, s. 70-83

26 września 1946 r. Tymczasowy Rząd jedności Narodowej przyjął uchwałę o pozbawieniu obywatelstwa polskiego 75 oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Rada Ministrów orzekła, że utracili obywatelstwo przez wstąpienie, bez zgody właściwych władz polskich, do służby wojskowej w państwie obcym, względnie także przez przyjęcie tam urzędu publicznego, a to przez wstąpienie do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia, będącego formacją paramilitarną, stanowiącą część Armii Brytyjskiej organizacyjnie podporządkowaną dowództwu brytyjskiemu, oraz przez podjęcie tam czynności organizacyjnych i werbunkowych w stosunku do innych żołnierzy polskich w zamiarze opóźnienia przez to ich powrotu do Kraju ze szkodą dla interesu Narodu i Państwa Polskiego. Dla generała, będącego później bohaterem licznych książek i filmów, na zawsze zamknęła się droga powrotu do Ojczyzny...
źródło
Jeśli mowa o czasopismach, dla zainteresowanych mamy też kilka roczników "Wojska i Wychowania" (z lat 1991, 1993-1998) oraz "Wojskowego Przeglądu Historycznego" (1991-1997).

I znowu książki. Prezentowane nie dla ich szczególnej wartości poznawczej, bo tej nie potrafimy jednoznacznie ocenić, ale jako ciekawostki. Te pozycje mają już ponad (albo prawie) sto lat (!): Armja Królestwa Polskiego (1815-1830) Wacława Tokarza (Piotrków 1917, sygnatura: BS 26335), Zarys historji wojskowości w Polsce Mariana Kukiela (wyd. 3 zm. i powiększ., Kraków 1929, sygnatura: ZS 6081), Pod brzemieniem starodawnego militaryzmu. Wojskowe stacje, konsystencje, egzakcje i rekrutacje od XVI do XVIII wieku na terenie księstwa zatorskiego Józefa Putka (Kraków 1936, sygnatura: BS 16448).
źródło
Na koniec - już pozaksiążkowo - przypomnijmy kilka powszechnie znanych dowcipów militarnych, będących w "społecznym obiegu" od lat.

Co to jest pojęcie czasoprzestrzeni w wojsku?
To jest kopanie dołu stąd do wieczora.

źródło
Co ma żołnierz pod łóżkiem?
Żołnierz pod łóżkiem ma utrzymywać porządek.

źródło
Podczas zbiórki kompanii kapral mówi do żołnierzy:
- Ci, którzy znają się na muzyce - wystąp!
Z szeregu występuje czterech.
- Pójdziecie do kapitana. Trzeba mu wnieść pianino na ósme piętro.

źródło
- Czemu ten pluton tak krzywo stoi?! - denerwuje się kapral.
- Bo ziemia jest okrągła - mówi jeden z żołnierzy.
- Kto to powiedział?!
- Kopernik.
- Kopernik, wystąp!
- Przecież umarł.
- To dlaczego nikt mi o tym nie zameldował?
źródło

poniedziałek, 6 sierpnia 2018

Nasz Mały Leksykon Filmowy – Filmy na wakacje: filmy dokumentalne (przyroda, geografia, muzyka i... mistyka)

Dzisiaj – niektóre filmy popularnonaukowe, głównie przyrodnicze i geograficzne, chociaż – jak się przekonamy – nie tylko...

Atlantis, reż. Luc Besson (sygnatura: AV DVD 2593)

Zachwycający obraz podmorskiego świata, jego olśniewającej flory i fauny. Nawiązanie do Wielkiego błękitu tego samego reżysera.
źródło
Supernatural. Nadprzyrodzone zdolności zwierząt (Supernatural) (sygnatura: AV DVD 2065)

Film udzielający wiele odpowiedzi na wielokrotnie ponawiane przez naukowców pytania o
postrzeganie pozazmysłowe, wytrzymałość fizyczną i niezwykłe zdolności psychofizyczne zwierząt. Wiele efektów specjalnych i cudowna muzyka.
Kosmos: Sam Neill odkrywa zagadki kosmosu (Space with Sam Nell) (sygnatura: AV DVD 2032)

Przystępne ujęcie początków Wszechświata i kwestii życia pozaziemskiego. Film pełen atrakcyjnych i zaskakujących efektów specjalnych.
źródło
Jedwabny szlak (The Silk Road), reż. James Barrat (sygnatura AV DVD 2043)

Historia powstania drogi handlowej łączącej Europę z Chinami i Bliskim Wschodem.
źródło
Tajemnice pustyni Takla Makan (China’s Frozen Desert) (sygnatura: AV DVD 2044)

Zachodnie Chiny. 270 tysięcy kilometrów kwadratowych pustyni. Niegdyś przebiegał tędy Jedwabny Szlak. Oazy i miasta tętniły życiem. Późniejsze wojny i ekspansywny piasek pokonały ludzi. Na podbój zakopanych przezeń tajemnic wyruszył na początku XX stulecia zuchwały archeolog, Sir Aurel Stein, i dokonał niesamowitych znalezisk...
źródło
Sekrety faraonów (Secrets of the Pharaohs) (sygnatura: AV DVD 2036)

Misternie odtworzona historia budowania egipskich piramid oraz portrety dawnych władców Egiptu.
źródło
Tajemnice Nilu (Mysteries of the Nile) (sygnatura: AV DVD 2006)

Starożytny Egipt ma coraz mniej tajemnic, bo wiele z nich wydarli mu twórcy tego filmu...
źródło
Tajemny szyfr Majów (Code of the Maya Kings) (sygnatura: AV DVD 2064)

Prawdziwa historia Majów, zapisana przedziwnym pismem i w ruinach ukrytych wśród puszczy miast.
źródło
Wielka cisza (Die große Stille) reż. Philip Gröning (sygnatura: AV DVD 2104)

Codzienne życie mnichów z kontemplacyjnej kartuzji - La Grande Chartreuse, usytuowanej we francuskich Alpach Zachodnich. Modlitwa, samotna kontemplacja, praca i wyrzeczenie, które prowadzi do duchowego wzrostu.
źródło
Londyn: serce Anglii (sygnatura: AV DVD 2063)

Przeciwieństwo ciszy. Wielkie miasto i jego "głośne" życie; zabytki, interesująca historia i współczesność.
źródło

Ps. Wielkie hity ekranu w naszych zbiorach - 13 sierpnia (w poniedziałek).

piątek, 3 sierpnia 2018

Książki (nie)zapomniane - Mała tragedia w wielkim mieście

Nowy Jork. Salony wielkiego miasta stają się widownią małej tragedii. Oto Wiek niewinności EDITH WHARTON (1862-1937). Wiek XIX, a dokładniej - jego druga połowa.

Newland Archer i słodka, łatwowierna May Welland to dzieci tutejszych notabli. Są wpatrzeni w siebie, zakochani, szczęśliwi. Czeka ich najprawdopodobniej promienna przyszłość, bo mają to, co - według towarzystwa - najbardziej potrzebne. Majątek, który przekażą im rodzice. Rozpoczną wspólną drogę w dostatku. Może nawet w luksusie. Czegóż mogliby jeszcze pragnąć? A jednak Newland odczuwa pewien niedosyt. Jakieś niesprecyzowane oczekiwanie. Może z powodu rutyny, która wkradła się w jego aż nadto ustabilizowane życie. Może z powodu nudy, która jest konsekwencją stuprocentowo przewidywalnych nocy i dni.

I oto pewnego dnia krąg towarzyski poszerza się. Do Nowego Świata ze starej Europy nieoczekiwanie przybywa hrabina Ellen Olenska, kuzynka May. Kobieta niepokojąco piękna, intrygująca, owiana aurą tajemniczości, która otacza ją jak zapach drogich perfum. Do uładzonego światka intryg i plotek wkracza prawdziwa skandalistka, która niedawno w nader niejasnych okolicznościach i z nieznanego powodu rozstała się z mężem. Teraz żąda rozwodu.

Ellen staje się obiektem wnikliwej obserwacji. Każdy jej krok jest uważnie śledzony i komentowany. Gdziekolwiek się pojawia, wzbudza zainteresowanie. Jakże więc mogłaby ukryć swoją fatalną skłonność do Newlanda? Nie, to nie jest tylko fascynacja. Kobieta "z przeszłością" nie pozwoliłaby sobie na dziewczęce zauroczenie. To prawdziwa miłość, która spadła na nią jak potrzask. Nieoczekiwanie. Znienacka.

Archer odwzajemnia jej uczucie, ale piękna Ellen nie jest w stanie przesłonić mu uroków codzienności upływającej, to prawda, w monotonii powtarzalnych czynności, ale również - co dla niego najważniejsze - w dobrobycie. I właśnie tego ostatniego nie potrafi się wyrzec. Ani dla miłości ani dla innej wartości, bo żadnej z nich nie ceni wyżej od dostatniej stabilizacji. Wie, że jego przyszłość z May została już szczegółowo zaplanowana przez ich rodziny. Nie należy przestawiać żadnych elementów misternej konstrukcji, normalizującej rzeczywistość otaczającą salonowe marionetki.

Oleńska również wie, że nigdy nie odnajdzie się w towarzystwie hipokrytów. Postanawia odejść z życia mężczyzny i kuzynki. Opuszcza salony bezszelestnie i z bólem sercu. Jednak wydaje się, że poradzi sobie ze zranioną miłością tak, jak potrafiła zdobyć i utrzymać niezależność od byłego męża. O Archera także możemy być spokojni. Jeśli nie będzie już umiał wykrzesać w sobie takiej pasji, jaka ożywiała go przy Olenskiej, pewnie żona będzie mogła liczyć - przynajmniej od czasu do czasu - na jakieś cieplejsze słowo albo miły gest. I niebawem staną się tacy, jak reszta salonowego towarzystwa. Wszystko będzie "w normie". Niewinna May - siedząc przy kominku lub przymierzając nowy wisiorek przed kolejnym balem - zacznie myśleć jak tamte zakłamane matrony. Będzie przejmować ich snobistyczne cechy i wieść egzystencję podobną do ich życia. Bez wielkich uniesień i emocji. Bo w tym światku wszystko jest dziwnie spłaszczone i małe. Nawet tragedia utraty niewinnych, dziewczęcych marzeń przez May - kto wie, czy nie tutejszą ostatnią „niewinną” istotę.

Ps. Wiek niewinności został sfilmowany przez Martin Scorsese (1993). Główne role zagrali: Daniel Day-Lewis (Newland Archer), Michelle Pfeiffer (Ellen Olenska) i Winona Ryder (May Welland).

Wharton Edith, Wiek niewinności, tł. Urszula Łada-Zabłocka, Warszawa 1981, ISBN 83-07-00341-5 (sygnatura: 149855)

poniedziałek, 30 lipca 2018

Nasz Mały Leksykon Filmowy – Filmy na wakacje: filmy historyczne

Oto kilka filmów historycznych w zbiorach PBW:

Król Artur (King Arthur), reż. Antoine Fuqua (sygnatura: AV DVD 2121)

Artur i sześciu wojowników (Lancelot, Dagonet, Borse, Tristan, Gawain i Galahad) mają otrzymać wolność po 15 latach służby dla Imperium Rzymskiego. Przedtem jednak biskup Germanius każe im wykonać ostatnią, bardzo niebezpieczną misję przyprowadzenia z północy wyspy Aleca, potencjalnego kandydata na biskupa. Pokonując wiele przeciwności, straciwszy dwóch odważnych kompanów, Artur jednoczy Celtów i Brytów w jedno państwo i zostaje jego władcą.
źródło
Oto jest głowa zdrajcy (A Man for All Seasons), reż.  Fred Zinnemann (sygnatura: AV DVD 2467)

Angielski król Henryk VIII Tudor – pragnąc poślubić Annę Boleyn - żąda od papieża zgody na rozwód ze swą pierwszą żoną, Katarzyną Aragońską. Gdy jej nie otrzymuje, zakłada Kościół anglikański i zostaje jego głową. Wymaga także poparcia ze strony wielkiego katolickiego autorytetu, Thomasa More’a (Morusa). Sir Thomas omawia, chociaż wie, że sprzeciw zostanie ukarany śmiercią…
źródło
Elizabeth: Złoty wiek (Elizabeth: The Golden Age), reż. Shekhar Kapur (sygnatura: AV DVD 2220)

Rządy wielkiej królowej, Elżbiety I. Kontynuacja filmu Elizabeth.
źródło
Danton, reż. Andrzej Wajda (sygnatura: AV DVD 2398)

Tego filmu specjalnie przedstawiać nie trzeba. Epizod z czasów rewolucji francuskiej. Ekranizacja dramatu Sprawa Dantona Stanisławy Przybyszewskiej, którego osią przewodnią jest konflikt pomiędzy Dantonem a Robespierre’em, zakończony zgilotynowaniem tego pierwszego.

Filary Ziemi (The Pillars of the Earth), reż. Sergio Mimica-Gezzan (sygnatura: AV DVD 2575)

XII wiek. Następca tronu angielskiego ginie w katastrofie morskiej u wybrzeży Normandii. Nowy król, Stefan, nie zyskuje aprobaty córki Henryka I, Matyldy, która wraz z synem ucieka do Francji i stamtąd podejmuje walkę o tron. Drugim wątkiem jest budowa wielkiej katedry w (fikcyjnym) mieście Kingsbridge i losy osób związanych z tymi wydarzeniami. Adaptacja powieści Kena Folletta.

Świat bez końca (World Without End), reż. Michael Caton-Jones (sygnatura: AV DVD 2576)

Kontynuacja Filarów Ziemi. XIV stulecie. Wielowątkowa panorama średniowiecza, w której splatają się wielkie namiętności, zbrodnie, zdrady i zmowy, ale wśród niszczycielskich, złych emocji jest również miejsce na miłość. Adaptacja prozy Kena Folletta.

Barbarossa: Klątwa przepowiedni (Barbarossa), reż. Renzo Martinelli (sygnatura: AV DVD 2473)

Włochy w XII wieku.  Cesarz Fryderyk I Barbarossa dociera do miast na północy Włoch i podbija je, wywołując eksodus miejscowej ludności. Wśród uciekinierów jest młody Alberto, który nie godzi się na krzywdę mieszkańców i formuje niezbyt liczną Kompanię Śmierci, mającą stanąć do nierównej walki z najeźdźcą…
źródło
Popioły, reż. Andrzej Wajda (sygnatura: AV DVD 2397)

Ekranizacja znanej powieści Stefana Żeromskiego. Losy młodego szlachcica, Rafała Olbromskiego, oraz jego przyjaciela, Krzysztofa Cedry, na tle wojen napoleońskich.

Tragedia Makbeta (The Tragedy of Macbeth), reż. Roman Polański (sygnatura: AV DVD 2465)

Adaptacja filmowa sztuki Szekspira, bardzo brutalna i okrutna, nakręcona w posępnych plenerach.
źródło
Tajemnica Enigmy, reż. Roman Wionczek (sygnatura: DVD 2333)

To już historia niezbyt odległa. Pierwsza połowa XX wieku. Serial o polskich kryptologach, którzy złamali szyfr niemieckiej maszyny szyfrującej „Enigma”.
Ps.  Filmy dokumentalne, czyli przyroda, geografia, muzyka i... mistyka - 6 sierpnia (w poniedziałek).

piątek, 27 lipca 2018

Nasz Mały Leksykon Filmowy – Filmy na wakacje: filmy biograficzne (dokumentalne i fabularyzowane)

Dziś zaprezentujemy niektóre filmy biograficzne z naszych zbiorów, które naprawdę warto zobaczyć!

Steve Jobs: człowiek - maszyna (Steve Jobs: Man in the Machine), reż. Alex Gibney (sygnatura: AV F DVD 31)

Sylwetka Steve’a Jobsa i jego prace nad Macintosh’em, komputerem NeXT oraz iMac’em. Z filmu wyłania się obraz człowieka o zawrotnie bogatej wyobraźni, ale bezkompromisowego, wymagającego, okrutnego, egotycznego i pozbawionego empatii. Czy jest to prawdziwy portret? 
źródło
Einstein, reż. Liliana Cavani (sygnatura: AV DVD 2360)

Film telewizyjny. Biografia znanego naukowca i ekscentryka.
źródło
Teoria wszystkiego (Theory of Everything), reż. James Marsh (sygnatura: AV F DVD 4)

Melodramat. Dzieje małżeństwa Stephena Hawkinga, matematyka, astrofizyka i kosmologa cierpiącego na stwardnienie zanikowe boczne, oraz jego byłej żony. Adaptacja książki Podróż do nieskończoności autorstwa Jane Hawking.
źródło
Niczego nie żałuję. Edith Piaf (La Môme, tytuł wersji ang. La Vie en Rose), reż. Olivier Dahan (sygnatura: AV DVD 2406)

Dramat biograficzny. Porzucona przez matkę Edith wychowuje się na ulicach Paryża. Formalnie opiekuje się nią babcia, korzystająca z pomocy ojca późniejszej pieśniarki, która stanie się sławna pod pseudonimem La Môme Piaf. Pisałyśmy o niej TUTAJ.
źródło
Szaleństwo króla Jerzego (The Madness of King George), reż. Nicholas Hytner (sygnatura: AV F DVD 21)

Dramat biograficzny. Historia Jerzego III i jego relacji z synem, księciem Walii. Na podstawie książki Alana Bennetta.
źródło
Patton, reż. Franklin J. Schaffner (sygnatura: AV DVD 2364)

Działania kontrowersyjnego generała George’a Pattona w okresie II wojny światowej.
źródło
Faustyna, reż. Jerzy Łukaszewicz (sygnatura: AV DVD 2517)

Życie Heleny Kowalskiej – s. Faustyny, zakonnicy ze Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia, beatyfikowanej i kanonizowanej przez św. Jana Pawła II.
źródło
Ludzie Boga (Des hommes et des dieux), reż. Xavier Beauvois (sygnatura: AV DVD 2468)

Potraktujmy ten film jako „biografię zbiorową”.  Próba odtworzenia wydarzeń, które poprzedziły uprowadzenie i zamordowanie siedmiu francuskich trapistów z klasztoru Tibhirine w Algierii w 1996 roku.
źródło
Korczak, reż. Andrzej Wajda (sygnatura: AV DVD 1995)

Biografia bohaterskiego lekarza, pisarza i pedagoga, do końca wiernego dzieciom.
źródło
Bob Marley: Freedom Road,  reż. Sonia Anderson (sygnatura: AV 176205)

Esther Anderson, aktorka i długoletnia przyjaciółka Marley’a, opowiada o ich codziennym życiu Kingston i w Londynie. Atutem filmu są niepokazywane wcześniej archiwalne materiały filmowe, wywiady i bogactwo utworów muzycznych.
źródło
Patti Smith – sen życia (Patti Smith: Dream of Life), reż. Steven Sebring (sygnatura: AV DVD 2375)

Życie osobiste i artystyczne gwiazdy rocka, filmowane na przestrzeni wielu lat.
Ps. Niektóre filmy historyczne zaprezentujemy w najbliższy poniedziałek (30 lipca).