Urok dawnych reklam (jeszcze raz)

Jakiś czas temu przypomniałyśmy (TUTAJ) niektóre reklamy z naszych dawnych zbiorów. Ich lekko staroświeckie słownictwo i składnia mają niezwykły urok. Dziś zajrzymy do "Przeglądu Oświatowego", w którym reklam znajdujemy naprawdę dużo. 

"Przegląd Oświatowy. Miesięcznik Towarzystwa Czytelni Ludowych poświęcony sprawom oświatowym i kulturalnym" (red. Antoni Ludwiczak), który mamy w zbiorach, obejmuje lata 1920-1926. Reklamy niżej prezentowane dotyczą właśnie tego czasu i - na ogół - instytucji poznańskich. Tylko jedna pochodzi z Warszawy. Od niej więc zaczniemy, ponieważ bezpośrednio jest związana ze szkolnictwem. Oto instytucja, w której można było kupić "latarnie projekcyjne, przezrocza, kinomatografy [tak!], globoskopy":

A teraz już placówki z Poznania. Coś (nie tylko) dla studentek i studentów. Jednak tę grupę eksponujemy, ponieważ mogła liczyć na zniżki. "Magazyn wykwitnego [tak!] obuwia":

Jeśli już jesteśmy przy odzieży... Najpierw "eleganckie artykuły męskie":

Teraz "hurtowny i cząstkowy skład towarów bławatnych" (z ich bardzo długim wyliczeniem):

Wreszcie "przedsiębiorstwo handlowe branży włóknistej" - wraz z obszernym opisem, co przyjmuje się do "mereszkowania", farbowania oraz chemicznego czyszczenia:

Oto reklama dla bogatszych - "najwspanialszy wybór brylantów, biżuterji i zegarków":

Na koniec coś dla branży budowlanej i pokrewnych - towary "żelazne i stalowe" oraz inne:

Pięknie brzmią te dawne reklamy. Cóż za język! Można się nim inspirować przy tworzeniu własnych ogłoszeń. Warto również zwrócić uwagę na "wysokie" numery telefoniczne. A jeśli ktoś zna Poznań lub w nim mieszka, może zrobi mały rekonesans po wskazanych miejscach? Co się tam obecnie znajduje? Czy instytucje przetrwały?

Urok przedwojennych reklam

Niektórych denerwują, a niektórych śmieszą. Jeszcze innych inspirują. Jednak we współczesnym świecie uniknąć ich nie sposób. Reklamy. Mają swoje święta, czyli festiwale. Do najważniejszych międzynarodowych festiwali zalicza się: Międzynarodowy Festiwal Kreatywności „Cannes Lions” (od 1954 r., a od 1984 r. na stałe w Cannes, Francja), Effie Awards (od 1968 r., Nowy Jork, Stany Zjednoczone; w Polsce od 1999 r.), Golden Drum Advertising Festival of New Europe (od 2006 r. w Portoroż, Słowenia) i CLIO Awards (od 1959 r.). Najważniejsze polskie festiwale to: Festiwal Złote Orły (od 1998 r.), Polski Festiwal Reklamy KTR (od 2004 r.) i wspomniany wyżej Effie Awards.

Przygotowując się do tegorocznych centralnych obchodów jubileuszu dziewięćdziesięciolecia istnienia naszej biblioteki przeszukujemy niektóre dawne zbiory. Niektóre przedstawimy na blogu w listopadzie, bo wówczas przypadnie okrągła rocznica powstania placówki, ale nic nie stoi na przeszkodzie, byśmy czciły ten fakt przez cały rok. Dlatego dzisiaj pokażemy kilka reklam zamieszczonych w zbiorach.

Najpierw – przedwojenne reklamy artykułów dla dzieci i młodzieży szkolnej. Na przykład gumki „Myszki” (była taka również w latach powojennych, sama jej używałam pisze p. Basia, chociaż nie jestem pewna, czy tamta nie gumowała staranniej):

i ołówków „Lechistanu”:

A oto reklamy odzieży. Najpierw „Pierwsza Chrześcijańska Wytwórnia Ubiorów Uczniowskich i Dziecinnych Romana Leo”:

oraz pracownia M. Albertiego:

Wreszcie sklep "Urania" i biurka, które „przeciwdziałają krzywieniu się kręgosłupa”:

Zmieniamy dziedzinę. Oto reklama austro-węgierskiej „fabryki tutek cygaretowych” Rudolfa Herliczki:

usług Zygmunta Wasilkowskiego – „przedsiębiorcy robót asfaltowych”:

i „fabryki wyrobów betonowych” M. Zieleniewskiego:

Na zakończenie dzisiejszego przeglądu dwie reklamy uliczne. Przedwojenna - firmy „Haberbusch i Schiele”, wykonana według projektu inż. Pinesa z rurek Philipsa, umieszczona na narożniku ul. Marszałkowskiej i Alei Jerozolimskich w Warszawie. W tle widoczna także reklama wódek Baczewskiego:

oraz PRL-owska (z 1984 r.) reklama PKO:

Nie zamykamy tematu. Reklama jest wdzięcznym zagadnieniem (szczególnie dawna!), zatem może pozwolimy sobie kiedyś do niej wrócić i zaprezentować kolejne przykłady.

Wykorzystano reklamy z: Kochanowska Maria (wybór), Płomykowe kroniki, lata 1922-1939, Warszawa 1984 (sygnatura: 106906)
Reklamy w dawnej Warszawie, „Spotkania z Zabytkami” 2000, nr 9, s. 32-34 (sygnatura: BS 11511/00/XXIV)