Malarskie inspiracje pisarzy (2)

"Malarstwo jest milczącą poezją, a poezja - mówiącym malarstwem" (Simonides z Kos).

Dzisiaj zaprezentujemy kolejne tytuły utworów o obrazach lub nimi inspirowane.

Vincent Van Gogh

Zygmunt Hanicki, Most (Van Gogh),
Joanna Kulmowa, Słoneczniki,
Kazimierz Wierzyński, Van Gogh; Malarstwo (w wierszu wspomniano także: Cézanne'a i Picassa)

Francisco Goya

Jacek Dehnel, Saturn. Czarne obrazy z życia mężczyzn z rodziny Goya,
Stanisław Grochowiak, Na trzęsienie ziemi w Chile i gdzie indziej,
Jacek Kaczmarski, Osły i ludzie; Sąd nad Goyą,
Kazimierz Nowosielski, Gdy rozum śpi (TUTAJ).

                                                                   źródło: TUTAJ

El Greco

Interpretacja obrazu Pogrzeb hrabiego Orgaza (w ramach omówienia tematu: Pogrzeb w tekstach kultury) - TUTAJ.

Roman Jaworski, Wesele hrabiego Orgaza. Powieść z pogranicza dwóch rzeczywistości.

Leonardo da Vinci

Dan Brown, Kod Leonarda da Vinci,
Zbigniew Herbert, Mona Liza,
Jan Kasprowicz, Mona Liza,
Tadeusz Różewicz, Uśmiech Leonarda da Vinci.

Antoni Malczewski

Lucjan Rydel, Zatruta studnia,
Jacek Kaczmarski, Powrót z Syberii; Wigilia na Syberii (TUTAJ); Zatruta studnia.

Andrea Mantegna

Gustaw Herling-Grudziński, Martwy Chrystus,
Kazimierz Wierzyński, Andrea Mantegna: Cristo morto.

Jan Matejko

Jacek Kaczmarski, Rejtan, czyli raport ambasadora; Stańczyk.

Rembrandt Harmensz van Rijn 

Roman Brandstaetter, Powrót syna marnotrawnego (TUTAJ),
Jacek Dehnel, Po wyjściu malarza,
Stanisław Grochowiak, Allende; Gdy już nic nie zostanie; Lekcja anatomii (Rembrandta),
Jacek Kaczmarski, Astrolog; Lekcja anatomii doktora Tulpa (wg obrazu Rembrandta),
Jonasz Kofta, Stary Rembrandt,
Tadeusz Różewicz, Czytanie książek; Zwierciadło,
Adam Zagajewski, Malarze Holandii.

                                                                      źródło: TUTAJ

Auguste Renoir

Jonasz Kofta, Renoir.

Peter Paul Rubens

Stanisław Grochowiak, Zuzanna i starcy,
Wisława Szymborska, Kobiety Rubensa.

Jan Vermeer van Delft

Adam Czerniawski, Widok Delft,
Wojciech Czerniawski, Obraz Delft,
Jacek Kaczmarski, Alegoria malarstwa; Czytająca list,
Tadeusz Kubiak, Czytająca list - Vermeera,
Adam Zagajewski, Dziewczynka Vermeera; Widok Delft.

Zainteresowanych interpretacjami (większości) wspomnianych utworów zapraszamy do kontaktu. Jak wcześniej zaznaczyłyśmy, możemy przesłać skany. Ponadto zachęcamy do czytania wartościowych książek o sztuce. Ich wybór znajduje się TUTAJ. A jako prezent wspomnimy jeszcze dwie szczególnie wartościowe pozycje, do których naprawdę warto zajrzeć już dzisiaj:
Aneta Grodecka, Poeci patrzą... Obrazy, wiersze, komentarze, Warszawa, Wydawnictwo Piotra Marciszuka Stentor, 2008. ISBN 9788389315922 (sygn. 177147, cz XX-4/3 b).
Alicja Krawczyk, Literackie fascynacje malarstwem. Teksty, zadania, szkice interpretacyjne, Kielce, Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, 2006. ISBN 8371731094 (sygn. 173600, 175682).

Malarskie inspiracje pisarzy (1)

"Malarze są chyba najczęściej spotykanymi inspiratorami poetów – są również ich niezrównanymi przyjaciółmi" (Stanisław Grochowiak).

15 kwietnia będziemy obchodzić Światowy Dzień Sztuki, a niedawno - 21 marca - świętowaliśmy Światowy Dzień Poezji. Może połączymy te wydarzenia? Przecież „rymotwórstwo” to też sztuka! Wystarczy wspomnieć poemat dydaktyczny Franciszka Ksawerego Dmochowskiego, nawiązujący do "L'Art poétique" Nicolasa Boileau. Dzisiaj przywołamy jednak coś innego. Ekfrazy, czyli artystyczne opis dzieł sztuki w literaturze pięknej. Utwory o obrazach (głównie - ale nie tylko - wiersze). Także utwory nimi inspirowane. W  zbiorach posiadamy również wiele konkretnych interpretacji. Wystarczy do nas napisać, a prześlemy skan. A teraz już najwięksi malarze – w poezji (i w wyborze).

Hieronim Bosch Starszy

Roman Brandstaetter, Hieronim Bosch,
Stanisław Grochowiak, Ślepcy,
Zbigniew Herbert, Potęga smaku,
Jacek Kaczmarski, Mistrz Hieronimus van Aeken z Hertogenbosch zwany Boschem,
Jan Kulka, Podpatrzeć Boscha przy pracy nad sztalugą,
Maurice Maeterlinck, Ślepcy (TUTAJ),
Czesław Miłosz, Ogród Ziemskich Rozkoszy,
Kazimierz Nowosielski, Gdy rozum śpi (TUTAJ) – utwór nawiązuje także (np. poprzez tytuł, do malarstwa Francisca Goi),
Tadeusz Różewicz, Syn marnotrawny (z obrazu Hieronima Boscha),
Aleksander Wat, Odjazd na Sycylię,
Rafał Wojaczek, Fuga.

                                                                         źródło TUTAJ

Pieter Bruegel Starszy

Ernest Bryl, *** [Wciąż o Ikarach głoszą],
Stanisław Grochowiak, Breughel (II) (TUTAJ); Ikar; Mozół; Pod Breughla,
Zbigniew Herbert, Dedal i Ikar,
Jarosław Iwaszkiewicz, Ikar,
Jacek Kaczmarski, Pejzaż z szubienicą; Upadek Ikara; Wieża Babel; Wojna postu z karnawałem,
Tadeusz Różewicz, Opowiadanie dydaktyczne; Prawa i obowiązki,
Wisława Szymborska, Dwie małpy Bruegla (TUTAJ – Ćwiczenie 9),
Aleksander Wat, Przed Breughelem Starszym.

Michelangelo Buonarroti

Roman Brandstaetter, Pani z Pescary czyta list Michała Anioła,
Stanisław Grochowiak, Mozół,
Gustaw Herling-Grudziński, Pożar w kaplicy Sykstyńskiej A.D. 1998,
Jacek Kaczmarski, Dawid; Michał Anioł i Pieta Rondanini,
Jan Paweł II, Tryptyk rzymski (cz. 2, Medytacje nad Księgą Rodzaju na progu Kaplicy Sykstyńskiej),
Maria Konopnicka, Sąd,
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, W Kaplicy Sykstyńskiej (TUTAJ – Ćwiczenie 1).

Caravaggio (Michelangelo Merisi)

Gustaw Herling-Grudziński, Caravaggio. Światło i cień,
Kazimierz Wierzyński, Caravaggio.

                                                                    źródło: TUTAJ

Jean-Baptiste-Camille Corot

Czesław Miłosz, Corot.

Salvador Dali

Jacek Kaczmarski, Salvador Dali,
Stanisław Grochowiak, Płonąca żyrafa.

Edgar Degas

Czesław Miłosz, Pastele Degasa,
Ronald Stuart Thomas, Degas: lekcja tańca.

                                                  źródło: TUTAJ

Od Lascaux do sztuki współczesnej. Na marginesie Dnia Malarstwa

Dziś wspomnimy przyjemne „święto”. Dzień Malarstwa - ustanowiony przez poznański Uniwersytet Artystyczny – obchodzimy każdego roku w ostatni piątek marca. Zachęcamy do wypożyczania filmów o tej tematyce, których sporo mamy w zbiorach PBW w Katowicach.

Seria Mistrzowie Sztuki Nowoczesnej. Wielcy artyści, Warszawa, ADD Media, 2010
   
Karolina Dulemba (tekst), Frida Kahlo. + Płyta DVD - Eila Hershon, Roberto Guerra, Wibke von Bonin (reż.), Frida Kahlo [film]. Sygnatura: AV 176210.
Zofia Sawicka (tekst), Andy Warhol. + Płyta DVD - Kim Evans (prod. i reż.), Andy Warhol [film]. Sygnatura: AV 176206.
Zofia Sawicka (tekst), Edouard Manet. + Płyta DVD - Didier Baussy-Oulianoff (reż.), Edouard Manet [film]. Sygnatura: AV 176212.
Zofia Sawicka (tekst), Paul Cezanne. + Płyta DVD - Janice Sutherland (reż.), Paul Cezanne [film]. Sygnatura: AV 176209.
Zofia Sawicka (tekst), Vincent van Gogh. + Płyta DVD - Dominik Rimbault (reż.), Vincent van Gogh [film]. Sygnatura: AV 176208.
Anna Śmiechowska (tekst), Jackson Pollock. + Płyta DVD - Kim Evans (reż.), Jackson Pollock [film]. Sygnatura: AV 176211.
Anna Śmiechowska (tekst), Marc Chagall. + Płyta DVD - Kim Evans (prod. i reż.), Marc Chagall [film], Sygnatura: AV 176207.

Seria Historia Wielkich Dzieł, scen. Russel Davies, Warszawa, Best Film, 2011-2013, każdy film: 1 dysk optyczny (50 min.)

Seria 1, Arcydzieła XX wieku

Salvador Dali. Chrystus św. Jana od Krzyża 1951. Sygnatura: DVD 2421.

źródło

Gustav Klimt. Pocałunek 1907 - 1908. Sygnatura: DVD 2420.

Pablo Picasso. Panny z Avignon 1907. Sygnatura: DVD 2422.

źródło

Seria 2, Impresjonizm i Postimpresjonizm

August Renoir. Bal w Moulin de la Galette 1876. Sygnatura: DVD 2437.

źródło

Georges Seurat. Niedzielne popołudnie na Grande Jatte 1884 - 1886. Sygnatura: DVD 2436.

źródło

Vincent van Gogh. Słoneczniki 1888. Sygnatura: DVD 2435.

źródło

Seria 3, Arcydzieła lat 1851 - 1900       
   
Édouard Manet. Śniadanie na trawie 1862 - 1863. Sygnatura: DVD 2549.

źródło

Edvard Munch. Krzyk 1893. Sygnatura: DVD 2551.

źródło

James McNeill Whistler. Portret matki artysty 1871. Sygnatura: DVD 2550.

źródło

Seria 4, Arcydzieła lat 1800 - 1850

Eugene Delacroix. Wolność wiodąca lud na barykady 1830. Sygnatura: DVD 2548.

źródło

Francisco Goya. Rozstrzelanie powstańców madryckich 3 maja 1808 r. 1814. Sygnatura: DVD 2546.

Katsushika Hokusai. Wielka fala w Kanagawa 1823 - 1829. Sygnatura: DVD 2547.

źródło

Seria 5, Arcydzieła XVII wieku

Rembrandt van Rijn. Straż nocna 1642. Sygnatura: DVD 2564. 

Diego Velázquez. Wenus z lustrem ok. 1644 - 1648. Sygnatura: DVD 2565.

źródło

Johannes Wermeer. Alegoria malarstwa ok. 1665. Sygnatura: DVD 2566.

źródło

Filmy z cyklu Potęga sztuki (scen. i prezentacja Simon Schama), Warszawa, Best Film, [2006?], każdy film: 1 dysk optyczny (ok. 100 min.)
   
Potęga sztuki. Caravaggio; Bernini. Sygnatura: DVD 2382.   
Potęga sztuki. Rembrandt; David. Sygnatura: DVD 2383.   
Potęga sztuki. Van Gogh; Turner. Sygnatura: DVD 2384.
Potęga sztuki. Picasso; Rothko. Sygnatura: DVD 2385.   

Inne filmy DVD

Leonardo da Vinci. Pasjonujące życie geniusza, Rome [2007?], 2 dyski optyczne (270 min.). Sygnatura: DVD 2073.
Tajemnice Leonarda da Vinci = Leonardo da Vinci. Opowieść o człowieku, który chciał wiedzieć wszystko, Warszawa 2006. 1 dysk optyczny (100 min). Sygnatura: DVD 2048.
Tarkowski Andriej (reż.), Andriej Rublow, Warszawa 2009 (ZSRR 1966). Sygnatura: AV 169250+2DVD. Uwaga! O Andrieju Tarkowskim pisałyśmy TUTAJ.
Turczyński Andrzej, Andriej Rublow. Mistrz niewidzialnej strony, wyd. 2, Poznań 2011. Do książki są dołączone 2 filmy DVD. Sygnatura: AV 169250+2DVD.
Moja ikona, Kraków [2011]. – 1 dysk optyczny (26 min. + 13 min. 35 s.). Sygnatura: DVD 2595.
Kontemplacja ikony. Chrystus i Abba Menas, Kraków 2010, 1 dysk optyczny (ok. 46 min). Sygnatura: DVD 2449.

źródło