Nowości książkowe w zbiorach

Dzisiaj znowu mamy nowości! Oto niektóre pozycje.

Tomasz Goban-Klas, Rwący nurt mediów. Mediocen - nowa fala mediatyzacji życia społecznego. Pisma z lat 2012-2020, Rzeszów, Kraków, Wyższa Szkoła Informatyki i Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 2020. ISBN 9788324236800, ISBN 9788366551046 (sygnatura: 180135)

Szerokie spektrum zagadnień poruszanych przez znanego autora. W hasłowym ujęciu: bezpieczeństwo narodowe, COVID-19, dziennikarstwo, inwigilacja, komunikacja społeczna, media (w tym – społecznościowe), medycyna, socjologia i społeczeństwo, szkolnictwo, terroryzm.

Tample Grandin, Carol Stock Kranowitz, Tony Attwood, Carol Gray i 30 innych ekspertów, Autyzm w czasie pandemii. Wskazówki i uwagi ekspertów, jak radzić sobie w trudnym czasie, przekł. Juliusz Okuniewski, Katarzyna Masłowska, Emilia Skowrońska, Gdańsk, Grupa Wydawnicza Harmonia Universalis, 2020. ISBN 9788377442050 (sygnatura: 180101)

Książki o takiej tematyce nie mogło zabraknąć. Niektóre szczegółowe zagadnienia: Zabawy sensoryczne pomagające dzieciom radzić sobie z zamknięciem w domu (Carol Stock Kranowitz), COVID-19 a autyzm (Tony Attwood), Klub historyjek pandemicznych (Carol Gray), Jak sobie radzić w izolacji (Sean Barron), Edukacja domowa i praca domowa - jak je realizować bez problematycznych zachowań (Sheila Wagner), Narzędzia do radzenia sobie ze stresem (Raun Melmed), Radzenie sobie z nową normalnością (Jed Baker).

Piotr Kletowski (red. Nauk.), 1000 filmów, które tworzą historię kina, Bielsko-Biała, Wydawnictwo Dragon, 2020. ISBN 9788381725521 (sygnatura: cz LXIII-4/6 c)

Książka (…) przybliża filmy, jakie odcisnęły wpływ na dziesiątą muzę, oraz rzuca na nie świeże spojrzenie. Zaprezentowane zostały tu nie tylko arcydzieła, ale również filmy kontrowersyjne, skandaliczne, nowatorskie czy przeboje box office’u. Po książkę mogą sięgnąć nie tylko miłośnicy kina, ale także rozpoczynający z nim przygodę czy szukający filmowych inspiracji (z opisu Wydawcy).

Anna Matysek, Jacek Tomaszczyk, Cyfrowy warsztat humanisty, wyd. I - 2 dodruk, Warszawa, PWN, 2020. ISBN 9788301210328 (sygnatura: 180137)

Opis i poradnik użytkowania najbardziej funkcjonalnych aplikacji i źródeł informacji dla humanistów.

Kristina Ordetx, Nauczanie podstaw teorii umysłu. Program nauczania z materiałami dodatkowymi dla dzieci z zaburzeniem ze spektrum autyzmu i pokrewnymi zaburzeniami społecznymi w wieku od około 5 do 9 lat, przekł. Agnieszka Pałynyczko-Ćwiklińska, Gdańsk, Harmonia Universalis, 2020. ISBN 9788377442074 (sygnatura: 180131)

Dwunastotygodniowy, multisensoryczny program budowania zachowań społecznych i relacji międzyludzkich osób autystycznych. Zawiera także barwne materiały do wykorzystania i wzory listów do rodziców ze wskazówkami do przeprowadzenia ćwiczeń w domu.

Małgorzata Pilecka, Nauczycielskie koncepcje dziecięcej pracy grupowej w klasach początkowych, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek, 2020. ISBN 9788381803731 (sygnatury: 180128, cz B XII-4/40)

Książka podejmuje bardzo ważny, a jednocześnie mocno zaniedbany i słabo opisany w polskiej literaturze temat pracy w grupach. Wspomniane rozwiązanie niekiedy traktowane jest jako strategia pracy, innym razem jako metoda, a czasami tylko jako forma organizowania zajęć (z recenzji dr hab. Agnieszki Nowak-Łojewskiej, prof. UG).

Beata Rola (red.), Jego wysokość dziecko, Warszawa, Difin SA, 2020. ISBN 9788380853096 (sygnatura: cz LXIII-4/4 b)

Spis treści: Narcyz, czyli kto? - zrozumieć istotę narcyzmu (Karolina Skarbek), Zagubiona spójność umysłu, emocji i ciała (Filip Rola), Jestem piękny i uroczy, popatrzcie w moje oczy (Agnieszka Gąstoł), Dziecięce lęki (Aneta Jegier), Perfekcjonizm rodzica a narcystyczna osobowość dziecka (Anna Mikler-Chwastek), Kompetencje opiekunów sprzyjające budowaniu relacji (Beata Rola), Zasady komunikacji konstruktywnej (Karolina Aleksandrowicz-Obzejta, Natalia Bednarska), Media a pogłębianie cech narcystycznych u dzieci (Małgorzata Kierzkowska), Środowisko wychowawcze a rozwój cech narcystycznych (Beata Rola).

Nasz Mały Leksykon Filmowy – Filmy (nie)zapomniane: Otto Preminger, Rzeka bez powrotu (1954)

Western, którego znacząca część rozgrywa się nie na prerii, lecz... na wodzie. Jedna z lepszych ról Marilyn Monroe i - jak zwykle - bardzo dobrze grający Robert Mitchum. To wystarczy, by z przyjemnością obejrzeć Rzekę bez powrotu Ottona Premingera. Ale atutów jest więcej. Na przykład piękne krajobrazy.

Matt Calder jest farmerem, który niedawno wyszedł z więzienia i pragnie zabrać z obozu poszukiwaczy złota swego syna, Marka. Chłopiec go nie pamięta. Jest natomiast przywiązany do opiekującej się nim tutaj piosenkarki, Kay. Ojciec i chłopiec wyjeżdżają z niebezpiecznego dla dziecka miejsca. Zamieszkują na niedużej farmie.

Kay zostaje wśród nieokrzesanych mężczyzn. Niebawem nadarza się okazja na odmianę losu. Zakochany w niej Harry wygrał (tak przynajmniej twierdzi) prawa do działki, na której jest złoto. Musi zgłosić ten fakt w mieście. Nie mogąc znaleźć żadnego środka transportu, decyduje się na podróż tratwą. Wraz z dziewczyną i za jej pieniądze. A rzeka jest niebezpieczna. Wywrotka następuje obok farmy Matta, który akurat jest w pobliżu i może uratować zagrożonych utonięciem.

Harry nie jest ani lojalny wobec narzeczonej ani wdzięczny za wyciągnięcie pomocnej dłoni. Kradnie Mattowi konia i sam podąża do miasta. W tym czasie do farmy zbliżają się groźni Indianie. Nie pozostaje nic innego, jak ucieczka... na tratwie. Napastnicy palą zabudowania. Usiłując powstrzymać oddalających się, ranią chłopca. Niegroźnie.

Kay też nie postępuje z Mattem uczciwie. W trosce o zbiegłego kochanka, któremu - jak sądzi - grozi zemsta farmera, postanawia pozbyć się tratwy. Bezskutecznie. W szamotaninie przypomina mężczyźnie, że kiedyś zabił człowieka. Te słowa najbardziej ranią dziecko przysłuchujące się głośnej wymianie zdań.

Rankiem trzeba ruszać dalej. Droga jest długa. Niebezpieczna. Trzeba też znaleźć pożywienie. Na szczęście wszystko się chwilowo pomyślnie układa. Nawet Kay staje się milsza, ale Matt sądzi, że to celowe działanie, by nie skrzywdził jej lubego, gdy go wreszcie dopadnie. Ale oto nieoczekiwanie pojawia się zagrożenie w postaci właściciela przegranej działki i jego kompana. Także to niebezpieczeństwo udaje się oddalić. Na krótko, bo płynących doganiają Indianie, którzy ostatecznie - po morderczym pościgu - toną w nurtach rzeki.

Wreszcie pasażerowie tratwy docierają do miasta. Kay spotyka się z Harry'm. Zarejestrował działkę i nie porzucił myśli o zabiciu Matta. Nie zważając na prośby Kay, by tego nie czynił, idzie na spotkanie z nim w pełni uzbrojony. I w najbardziej dramatycznym momencie nieoczekiwanie dostaje kulkę w plecy od... Marka, który teraz postąpił identycznie, jak przed laty jego ojciec.

Kay zostaje sama. Postanawia przyjąć pracę piosenkarki w tutejszym saloonie. Stąd zabiera ją Matt. Wóz, który dostał na kredyt, rusza. Jadą do domu. I wydaje się, że dziewczyna już to zrozumiała. Przygarnia małego Marka jak rodzonego syna.

Ps. O westernie jako gatunku pisałyśmy TUTAJ.

Rzeka bez powrotu (River of No Return). Reż. Otto Preminger. 1954 r. Stany Zjednoczone. 91 min. Główne role: Marilyn Monroe (Kay), Robert Mitchum (Matt Calder), Tommy Rettig (Mark Calder).

źródło

Można przeczytać i posłuchać
Helman Alicja, Reductio ad reversum. I film stworzył kobietę, "Kino" 1998, nr 9, s. 21-25 (Czytelnia).
Kaniewski Jarosław, Marilyn Monroe. Blondynka, która wiedziała za dużo [dokument dźwiękowy], Warszawa 2006 (sygnatura: AV CD 2168).
Wakar Paulina, Kult platynowej świętej, "Kino" 2011, nr 9, s. 70-71 (Czytelnia).

Książki (z) trzydziestolecia

Szczerze przepraszamy, jeśli tytuł jest nieco mylący:). By było w pełni jasne, o czym chcemy napisać, powinien brzmieć: " Książki (z) trzydziestolecia (PBW)" lub podobnie. Trzydzieści lat (i trochę więcej) pracuje w bibliotece najstarsza osoba z Wydziału, która chciałaby podzielić się z Czytelnikami wspomnieniem o tym, które pozycje były najczęściej wypożyczane w pierwszych latach jej pracy zawodowej.

To były czasy, gdy każdy student (głównie pedagogiki i psychologii, chociaż nie tylko) - zaraz po otrzymaniu indeksu udawał się do biblioteki. Kolejki do zapisu były imponujące. A potem codziennie odwiedzało nas ponad 200 osób. Chciałybyśmy, by te czasy wróciły, chociaż pewnie tak się nie stanie. Obecnie w wydziałach udostępniania mamy więcej młodszych pracownic, wychowanych już w kulturze "zdrowego stylu życia", które doceniłyby walory wspinania się po drabinach dla sylwetki:).

Zdradzę jedną z bibliotecznych tajemnic. W tamtych czasach miałyśmy w Wypożyczalni księgozbiorek "podręczny". Przybrał postać kilku(nastu) półek, na których zgromadziłyśmy najczęściej poszukiwane książki, by Czytelnicy nie musieli zbyt długo czekać na realizację zamówień.

I już „hity” z trzydziestolecia. W nawiasach podaję rok wydania najstarszego egzemplarza w naszych zbiorach. Zazwyczaj jest równoznaczny z rokiem pierwszej edycji. Wszystkie pozycje są - rzecz jasna - wieloegzemplarzowe, a niektóre - nadal wznawiane. Podzielę je na ogólne działy, chociaż wiem, że wszelkie podziały są sztuczne: pedagogika; psychologia; socjologia, filozofia, medycyna i inne nauki. Chyba te ostatnie będą najbardziej zaskakujące. Zresztą, zobaczymy.

Z PEDAGOGIKI...

•    Janina Doroszewska, Pedagogika specjalna. T. 1-2 (1981).
•    Michał Godlewski Stanisław Krawcewicz, Tadeusz Wujek (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki (1974).
•    Kazimierz Kirejczyk, Upośledzenie umysłowe. Pedagogika (1981).
•   Stanisław Kot, Historia wychowania. T. 1-2 (1924).
•    Czesław Kupisiewicz, Podstawy dydaktyki ogólnej (1973).
•    Łukasz Kurdybacha, Historia wychowania. T. 1-2 (1965).
•    Otton Lipkowski, Pedagogika specjalna. Zarys (1977).
•    Heliodor Muszyński, Zarys teorii wychowania (1976).
•    Zofia Sękowska, Pedagogika specjalna. Zarys (1982).
•    Halina Spionek, Zaburzenia rozwoju uczniów a niepowodzenia szkolne (1973).
•    Stefan Wołoszyn (red.), Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej. T. 1-3 (1965).

Z PSYCHOLOGII...

•    Eric Berne, W co grają ludzie. Psychologia stosunków międzyludzkich (1987).
•    Gustave Le Bon, Psychologia tłumu (1986).
•    Elizabeth B. Hurlock, Rozwój dziecka (1960).
•    Stanisław Mika, Psychologia społeczna dla nauczycieli (1980).
•  Maria Przetacznik-Gierowska [Przetacznikowa], Podstawy rozwoju psychicznego dzieci i młodzieży (1973).
• Maria Przetacznik-Gierowska, Grażyna Makiełło-Jarża, Psychologia wychowawcza, społeczna i kliniczna. Materiały pomocnicze dla zakładów kształcenia nauczycieli przedszkoli (1977).
•    Ryszard Przewęda, Rozwój somatyczny i motoryczny (1973).
•    Jan Strelau, Andrzej Jurkowski, Zygmunt Putkiewicz, Podstawy psychologii dla nauczycieli (1975).
•    Tadeusz Tomaszewski, Wstęp do psychologii (1963).
•    Lidia Wołoszynowa, Psychologia ogólna i rozwojowa w zarysie (1965).
•    Maria Ziemska, Postawy rodzicielskie (1969).
•    Maria Ziemska (red.), Rodzina i dziecko. Praca zbiorowa (1979).
•    Maria Żebrowska, Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży (1966).

Z SOCJOLOGII, FILOZOFII, MEDYCYNY I INNYCH NAUK...

•    Eliot Aronson, Człowiek - istota społeczna (1978).
•    Peter L. Berger, Zaproszenie do socjologii (1988).
•    Adam Bochenek, Michał Reicher, Anatomia człowieka. T. 1-5 (1953).
•    Stanisław Grochmal, Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo-koncentrujących (1979).
•    Marek Kosewski, Ludzie w sytuacjach pokusy i upokorzenia (1985).
•   Bronisław Malinowski, Życie seksualne dzikich w północno-zachodniej Melanezji. Miłość, małżeństwo i życie rodzinne u krajowców z Wysp Trobriandzkich brytyjskiej Nowej Gwinei (1938).
•    José Ortega y Gasset, Bunt mas (1982).
•    Irena Styczek, Logopedia (1979).
•    Witold Sylwanowicz, Mały atlas anatomiczny (1961).
•    Maria Ossowska, Normy moralne. Próba systematyzacji (1970).
•    Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii, T. 1-3 (1931).
•    Claude A. Villee, Biologia (1966)
•    Napoleon Wolański (red.) Anna Siniarska (współpr.), Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania (1973).

A co jest obecnie najczęściej wypożyczane? Może o tym kiedyś napiszemy. Ale... kto wypożycza, ten wie:).

Książki (nie)zapomniane - Życie napisało pasjonującą historię

Nieszczęśliwy marzyciel, niezrozumiany w swojej epoce. Rówieśnik romantyków, a nie romantyk. Żyjący w dobie rozkwitu weimarskiego klasycyzmu, a nie klasyk. Po stu latach zapomnienia - triumfalnie wrócił do historii literatury i w niej pozostał. Powieść to czy nie powieść? Fabularyzowana biografia? Vie romancée? Jednak powieść. Biograficzna. Hölderlin PETERA HÄRTLINGA (1933- 2017).

Urodził się w 1770 roku w malowniczej dolinie Neckaru. Tu będzie wracał po życiowych klęskach. O tej rzece napisze hymn. Na nią będzie patrzył umierając we wieży w Tübingen. Wychowywały go smutna matka, która straciła dwóch mężów i czworo dzieci, oraz babka. Ta pierwsza - jako córka pastora - pragnęła, by studiował teologię. Ale on kochał poezję. I swą rodzicielkę. Gdziekolwiek się znalazł, pisał do niej listy. Jak Słowacki.

W życiu młodego, wrażliwego poety musiała pojawić się miłość. Nosiła imię Stella. A naprawdę Luiza Nast. Była kuzynką jego kolegi. Ale niebawem zerwał z nią. I wyruszył w długą drogę. Bez sukcesów pracował jako guwerner w Niemczech, Szwajcarii i Francji. Wreszcie podjął studia filozoficzne, których nie ukończył. Czasem przymierał głodem. I pisał. Ale nie dało się z tego żyć. Wrócił do matki.

Niebawem - we Frankfurcie nad Menem - rozpoczął kluczowy etap życia, który miał rzutować na całe jego przyszłe losy. Został wychowawcą dzieci bankiera, Jakuba Gontarda. I znalazł tę, która - pośród jego rozlicznych romansów - była chyba jedyną prawdziwą i trwałą miłością. Susette, żona pana domu, kobieta o fiołkowych oczach i tycjanowskich włosach, oczytana i delikatna w obejściu, została pokrewną duszą artysty słowa. Szanowała go i nigdy - w przeciwieństwie do męża - nie okazywała swej wyższości. Chętnie słuchała jego gry (na kilku instrumentach). Wspólnie czytali. W ten sposób wkroczyła do europejskiej literatury jako uduchowiona Diotyma z "Hyperiona" - do dziś uchodzącego za najwybitniejszy poemat Hölderlina.

Czarowne chwile nie mogły trwać wiecznie. Poeta - głęboko urażony przez Gontarda - przeniósł się do Hamburga. Dużo pisał. Jakby gorączkowo. I znowu pociechę, choć krótkotrwałą, znalazł u matki. Wyjechał do Stuttgartu, a stamtąd - to tu, to tam. Ciągle zmieniał miejsca pobytu, bo już wówczas cierpiał na depresję. Ze Szwajcarii, gdzie - prędko zauważywszy stan jego zdrowia psychicznego  podziękowano mu za guwernerkę - przedostał się do Francji. Wyruszył w warunkach surowej zimy, a do kraju wrócił (pieszo, pokonując wysokie góry!) za rok, w upalne dni. Przypadkowo idące ulicą matka i siostra z trudem go poznały. Co się stało w Bordeaux? Znowu go wyrzucono? Sam zrezygnował? Susette zawołała?

Stał się cieniem człowieka. Miewał coraz częstsze zmiany nastrojów. Napady furii mieszały się z okresami apatii. Wszystko odbijało się w twórczości. Wiersze z tego okresu charakteryzują się nagłymi zmianami tonacji i nastroju. Pisał je wizjoner czy obłąkany?

Diotyma umarła. A on na prawie czterdzieści lat pogrążył się w psychicznej chorobie. Bardziej wegetował niż żył. Jedynym promieniem, który rozjaśniał ten mroczny czas, była miłosierna dobroć prostego tybińskiego stolarza, Ernesta F. Zimmera i jego rodziny. Ci ludzie go przygarnęli. Zamieszkał we wieżyczce, do której Zimmerowie nosili mu żywność i dbali o jego potrzeby. Po śmierci matki rzadko opuszczał swe odosobnienie, a współcześni zapomnieli o nim lub myśleli, że nie żyje. Jego ostatnie lata były jednak pogodne. Pełne ładu i harmonii. Jak kończący się, dzień, który - zanim zamieni się w mrok - śle światu ostatnie, pełne słodyczy promienie. Odszedł cichutko. Niemal nagle. W czerwcu 1843 roku. Na progu lata.

Geniusz i obłąkanie. W życiu Hölderlina pojawiły się w duecie. Jak u niejednego artysty. Życie znowu napisało pasjonującą historię.

Härtling Peter, Hölderlin, przeł. Sława Lisiecka, Warszawa 1983. ISBN 8307004594 (sygnatury: 96260, 97168).

Westerny literackie

Kowboje, Indianie, Dziki Zachód. Po prostu western. Pisałyśmy o nim TUTAJ. Dziś przypomnimy western literacki, gdyż 28 lutego minie 115. rocznica urodzin Wiesława Wernica - jednego z najlepszych pisarzy tworzących w tym gatunku.

Wiesław Wernic, Tropy wiodą przez prerię; Wołanie dalekich wzgórz. W zbiorach mamy pierwszą i jedną z ostatnich powieści o losach lekarza Jana i jego przyjaciela, Karola Gordona, w których doświadczają fascynujących przygód podczas wędrówek po Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Meksyku, poznając postaci szacowne, ale także pospolitych bandytów. Dzięki traperskim umiejętnościom Gordona udaje im się nie tylko wyjść cało z licznych opresji, ale także pomagać stróżom prawa i (zazwyczaj uciśnionym) Indianom (sygn. 109568; 105014).

James Fenimoore Cooper, Ostatni Mohikanin; Pionierowie. Dwie pozycje z Pięcioksięgu przygód Sokolego Oka (do którego należą też: Tropiciel śladów czyli pierwsza ścieżka wojenna, Pogromca zwierząt, Preria). Przygody Nathaniela Bumppo, czyli Sokolego Oka, zwanego też Skórzaną Pończochą na amerykańskim Zachodzie w XVIII stuleciu (sygn. 104267, 123101; 130493).

Geronimo, Geronima żywot własny. Dzieje słynnego wodza Apaczów Chiricahua (sygnatura: 66291).

Ernest James Haycox, Dyliżans do Lordsburga. Grupa przypadkowych osób podróżuje dyliżansem przez tereny zagrożone atakami Apaczów. Ich bezpieczeństwa strzeże oddział kawalerii. Niemałą rolę w dotarciu do celu odegra także zbieg z więzienia, czyli (szlachetny) bohater ze skazą… (sygn. 100330, 101208, zob. też TUTAJ).

Karol May, Skarb w Srebrnym Jeziorze; Upiór z Llano Estacado; Winnetou. Tego autora przedstawiać nie trzeba. Kto lubi westerny – na pewno zna. I powraca do lektury… (sygn. 48494; 116062, 118571; 130514/1-3, o Upiorze… - TUTAJ).

Navarro (Neverre) Scott Momaday, Dom utkany ze świtu. Liryczna opowieść o Indianinie zagubionym w trudnej powojennej rzeczywistości. Niby Amerykanin (walczył na froncie) – a jednak wyobcowany. Najbliżej mu do dawnych tradycji i wierzeń jego narodu. Chętnie ucieka do tego świata, którego już nie ma… (sygn. 71718, TUTAJ).

Alfred Szklarski, Tomek na wojennej ścieżce. Trzecia książka z cyklu o Tomku Wilmowskim, tym razem usytuowana na amerykańsko-meksykańskim pograniczu. Są tu Indianie, kowboje, opryszki, pospolici bandyci, czyli cała galeria westernowych postaci (sygn. 105619, 174470).

Sat-Okh (Stanisław Supłatowicz), Biały mustang. Baśnie i legendy indiańskie. Baśnie, legendy, wierzenia i obyczaje Indian północnoamerykańskich (sygn. 121246-7).

Colin Stuart, Zatrzymać wiatr. Lata 20. minionego stulecia. Ranczo usytuowane w Dolinie Kinnikinick w Montanie jest jak relikt z dawnej epoki. Nastoletni Colin przybywa tu na wakacje do babki – Indianki i zanurza się w świat fascynujących opowieści o obyczajach, kulturze i wierzeniach, rodu, z którego pochodzi. W jego sercu budzi się nie tylko pierwsza miłość do dziewczyny, ale również ta głęboka i trudna – do małej Ojczyzny (sygn. 66514).

Krystyna i Alfred Szklarscy, Złoto Gór Czarnych. Trylogia indiańska (Orle pióra, Przekleństwo złota, Ostatnia walka Dakotów). Dzieje Indian z plemienia Santee Dakotów, zeprezentowane głównie przez pryzmat losów Tehawanki i jego syna, Żółtego Kamienia. Historia bolesna, czasem okrutna, napisana bez retuszu (sygn. 101568; 96922/2-3, 101568/2-3).

Nasz Mały Leksykon Filmowy – Filmy (nie)zapomniane: Marcel Carné, Komedianci (1945)

Monumentalny, wielowątkowy, trzygodzinny obraz, pełen pięknych kostiumów i dekoracji, ale także występujących w nim statystów, zgodnie przez krytyków uznany za arcydzieło. Komedianci Marcela Carné składają się z dwóch części: Ulica Złoczyńców (Boulevard du Crime) i Romans pajaca (L'homme blanc).

Lata trzydzieste i czterdzieste XIX stulecia. Paryż. Przy owianym niedobrą sławą bulwarze Temple stoją dwa teatry. Frédérick Lemaître, młody aktor, marzy o sławie. Nawiązuje znajomość z piękną Garance - dziewczyną z ulicznego teatrzyku, żyjącą raczej na bakier z prawem i moralnością. Ta odrzuca jego zaloty. Wybiera Pierre'a-Françoisa Lacenaire'a, anarchistę i przestępcę. I wkrótce może trafić do więzienia. Jednak posądzoną o kradzież zegarka ratują zeznania Baptiste'a Deburau, mima i naocznego świadka zdarzenia. Romantyczny, nieśmiały mężczyzna zakochuje się nieszczęśliwie i nieuleczalnie w Garance. Ma potężnych rywali. Nie tylko tamtych adoratorów, ale również cynicznego hrabiego Édouarda de Montray. A jego samego darzy uczuciem Nathalie - córka dyrektora teatru. Garance też skrycie sprzyja mimowi, o czym on sam nie ma pojęcia.

Mija siedem lat. Frédérick jest już gwiazdą. Dlatego pozwala sobie na rozmaite ekstrawagancje. Pewnego razu - zmieniwszy sens granej przez siebie sztuki - zostaje wyzwany na pojedynek przez jej twórców i zraniony przez nich w rękę. Oszałamiającą karierę zrobił również Baptiste. Na jednym z jego spektakli pojawiła się w loży tajemnicza, bogato ubrana, ale niezwykle smutna dama. To Garance, która wróciła do Paryża po licznych wojażach z hrabią de Montray. Odtąd codziennie przychodzi na jego występy. Dostrzega to Nathalie, która poślubiła mima i ma z nim syna. I wkracza do akcji, by bronić swej rodziny.

Przeszłość ciągnie się za wszystkimi bohaterami opowieści jak długi, złowrogi cień. Lacenaire również nie zapomniał o ukochanej. Odwiedza ją i zostaje przepędzony przez jej obecnego partnera. Ale serce kobiety nie bije dla żadnego z nich. Baptiste także nie jest szczęśliwy. Opuszcza dom i zaszywa się w hoteliku, by myśleć o swym nieudanym życiu.

Tymczasem nadchodzi dzień premiery Otella, w którym główną rolę gra Frédérick. Przybywają na nią wszyscy bohaterowie. Tu wreszcie dochodzi do spotkania mima z ukochaną, którego kontynuacją będzie ich pierwsza wspólna noc w hotelu. W tym czasie z rąk Lacenaire'a ginie hrabia. Ale oni o tym nie wiedzą. W mieście rozpoczyna się karnawał. Rankiem do pokoiku mima i Garance wychodzi zapłakana Nathalie i oskarża kobietę o rozbijanie jej rodziny. Garance nie polemizuje. Bez słowa wychodzi na ulicę. Baptiste za nią. Jednak - zasmucony, zrozpaczony - na próżno szuka jej w barwnym, roztańczonym tłumie.

Jest w tym filmie jakiś fatalizm. Nuta tragizmu. Piękna, nieosiągalna kobieta, femme fatale, tylko chwilowo związana z każdym z czterech mężczyzn, porzuca ich zanim naprawdę zakosztuje szczęścia. I unieszczęśliwia nie tylko ich wszystkich (najbardziej Baptiste'a), ale także samą siebie. Jest podstępny, zły los, uosobiony w postaci włóczęgi Jericho. I wszechobecny smutek, jak mgiełka oplatający wszystkie osoby. Bo tutaj każdy jest pokrzywdzony. Bo tu nie ma wygranych.

Komedianci (Les enfants du paradis). Reż. Marcel Carné. 1945. Francja. 180 min. Główne role:
Arletty (Garance), Jean-Louis Barrault (Baptiste Deburau), Maria Casares (Nathalie),  Pierre Brasseur (Frédérick Lemaître), Marcel Herrand (Pierre-François Lacenaire), Louis Salo (hrabia Édouard de Montray).

źródło

Można przeczytać
Toeplitz Jerzy, Historia sztuki filmowej, t. 5, 1939-1945, Warszawa 1970, s. 97-99, 104-105 (sygnatura: IIA-3/4 a).

Co nowego w Wydziale?

Czytelnik przychodzący do biblioteki lub będący z nami w medialnym kontakcie - jest dla nas najważniejszy. Zawsze to powtarzamy. Dla Niego te pomysły. A konkretnie...

W grudniu zainaugurowałyśmy na Facebooku cykl "Wydarzenie Miesiąca" – cykl krótkich (2-3 min.) filmów, ukazujący się z częstotliwością, jaką nazwa wskazuje, ale nie zawsze w tym samym dniu. Termin jego emisji determinuje wydarzenie. Może będzie to data urodzin sławnego artysty czy wynalazcy, wydania wielkiego dzieła, premiery ponadczasowego filmu. Wydarzenie historyczne, kulturalne, naukowe. Coś, o czym warto pamiętać. Co warto przypomnieć. W grudniu przedstawiłyśmy Francisa Scotta Fitzgeralda. W styczniu - Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.

Skoro już o Krzysztofie Kamilu mowa. Na stronie internetowej placówki zamieściłyśmy sporo materiałów rocznicowych w ramach prezentacji w programie Genially – to nasz "bukiet róż" dla poety. Pod każdym kwiatuszkiem ukrywa się jakiś fragment wiedzy, np. piosenka, wiersz, fotografia(e)... (TUTAJ). Będzie to potrzebne między innymi w ogólnopolskim konkursie dla uczniów szkół jego imienia, który zaplanowałyśmy na 22 lutego. W czasopismach fachowych złożyłyśmy też dwa scenariusze lekcji. Pierwszy - to interpretacja Bajki, drugi - interpretacja porównawcza Żalu Józefa Czechowicza i Spojrzenia Baczyńskiego. Gdy się ukażą, poinformujemy o tym.

A co o innych patronach roku? Na przykład zestawienia bibliograficzne (można zamawiać bezpłatne skany!) oraz zbiór cytatów z twórczości literackiej i listów Norwida (wszystko w zakładce TUTAJ). Przygotowujemy kolejne materiały.

I jeszcze – tradycyjnie – niektóre pytania, które zadawali Czytelnicy (w Wydziale lub zdalnie):
Alloplastyka stawu biodrowego;
Badacze Syberii;
Rekrutacja do szkół i selekcja szkolna;
Stosunki ludnościowe w Dagestanie;
Stres rodzicielski;
Szkolny klub „Wiewiórka”;
Wpływ pandemii na psychikę dzieci i młodzieży (częste!, dlatego na stronie www biblioteki jest już zestawienie Pandemia a edukacja. Problemy psychopedagogiczne – TUTAJ).