Niektórzy lubią ustanawiać rekordy

Rekordy! rekordy! Jakiś czas temu pisałyśmy o wieżach (TUTAJ), z których każda najwyższa (by użyć cytatu z Miniatury średniowiecznej Wisławy Szymborskiej). Niektórzy ludzie lubią ustanawiać rekordy - wysokości, długości, prędkości... 12 listopada jest nawet Międzynarodowy Dzień Bicia Rekordów. W zbiorach mamy jeden tom Księgi Rekordów Guinnessa. Przedstawimy kilka spośród tam odnotowanych. Może ktoś znajdzie informację, które z nich zostały już pobite?

Najpierw coś z literatury i jej okolic...

1989 r. (24 lipca). Sean Shannon, Kanadyjczyk zamieszkały w Oksfordzie, wyrecytował monolog To be or not to be... w czasie 26,8 sekundy. Transmisję z tego wydarzenia prowadziło radio BBC (s. 76).

Najdłużej prowadzony pamiętnik to dzieło Ernesta Loftusa z Harare, który rozpoczął pisanie 4 maja 1896 r. w wieku 12 lat i prowadził go aż do śmierci, która nastąpiła 7 lipca 1987 r., gdy miał 103 lata i 178 dni (s. 147-148).

Najkrótszy list (do redakcji) napisał Victor Hugo. Będąc na wyjeździe i chcąc się dowiedzieć o postępach w sprzedaży powieści „Nędznicy”, skierował w 1862 r. do swego wydawnictwa – Hurst and Blackett – list o treści „?”. Odpowiedź brzmiała: „!” (s. 148).

I z teatru...

Największy na świecie budynek używany dla potrzeb teatru to Gmach Narodowego Zgromadzenia Ludowego w Pekinie. Jego powierzchnia liczy 5,2 ha, a widownia liczy 10 000 foteli (s. 156). Spośród teatrów zbudowanych tylko z myślą o wystawianiu spektakli prym wiedzie Centrum Rozrywki Estradowej w Perth (Australia). Powierzchnia sceny wynosi 1148 m2. Może pomieścić 8003 widzów. Najmniejszy teatr – Piccolo – znajduje się w Hamburgu. Mieści 30 foteli (s. 156).

Teraz muzyka...

Największą orkiestrą dyrygował 17 czerwca 1872 r. Johann Strauss młodszy. Liczyła 987 instrumentów, a wspierał ją chór liczący 20 000 osób. Działo się to podczas Światowego Święta Pokoju w Bostonie (s. 154).

Najdłuższą operą są Śpiewacy norymberscy Wilhelma Richarda Wagnera. Ich wykonanie – bez skrótów – trwało 5 godzin i 15 minut. Opera Heretycy Gabriela von Wayditcha  trwa 8 godzin i 30 minut. Najkrótsza opera – Wyzwolenie Tezeusza Dariusa Milhauda – po raz pierwszy została wykonana w 1928 r. w czasie 7 minut i 27 sekund (s. 154-155).

I inne interesujące rekordy...

Rekord stania na jednej nodze – 34 godziny - ustanowił 17-18 kwietnia 1982 r. Shri N. Ravi z Indii (s. 168).

Rekord skoku przez beczki na łyżwach to 8,99 m, ponad 18 beczkami. Ustanowił go 25 stycznia 1981 r. Yvon Jolin z Kanady. Wśród kobieta najdalej - 6, 21 m, ponad 11 beczkami - skoczyła Janet Hainstock ze Stanów Zjednoczonych (s. 168).

Standardową cegłą (o wadze 2,268 kg) najdalej rzucił Geoff Capes z Wielkiej Brytanii. Dokonał tego 19 lipca 1978 r. Odległość wyniosła 44,54 m (s. 169).

Najdłuższy łańcuch papierków z gumy do żucia wykonała w październiku 1987 r. Cathy Ushler ze Stanów Zjednoczonych. Mierzył 1819, 9 m (s. 172).

Rekord w prasowaniu ustanowił Nigel Towning z Wielkiej Brytanii. Prasował bezustannie przez 128 godzin - od 3 do 8 października 1988 r. (s. 176).

O innych wybitnych osiągnięciach sprzed lat może napiszemy innym razem, a zainteresowanych (dawnymi) rekordami odsyłamy do pogłębionej lektury. Sygnatura poniżej.

Przykłady pochodzą z: Marek Klat (red. nacz.), Księga rekordów Guinnessa 1991, Gdańsk 1991. ISBN 8385147012 (sygnatura: cz II D-8/4).

Pomówmy o Polsce (niemal w przededniu Jej Święta)

11 listopada Polska ma swoje święto. Może parę ciekawostek o Solenizantce?

BARWY NARODOWE

Najstarszą polską barwą narodową był karmazyn. Wnet jednak z niego zrezygnowano, ponieważ barwnik uzyskiwany z orientalnych owadów al-kirmiz był bardzo kosztowny.

Godło Polski – orzeł biały – zmieniało się na przestrzeni wieków. Jego dzisiejszy wizerunek zaprojektował w 1927 r. Zygmunt Kamiński, wzorując się na godle Stefana Batorego.

Więcej o symbolach narodowych – TUTAJ.

HYMN NARODOWY

Słowa Mazurka Dąbrowskiego ukazały się po raz pierwszy w Mantui w gazetce Dekada Legionowa. Ani rękopis ani gazetka nie zachowały się do naszych czasów.

GEOGRAFIA POLSKI

Najdalej wysunięte punkty geograficzne:
•    na północ- Jastrzębia Góra;
•    na południe – szczyt Opołonek w Bieszczadach;
•    na zachód – łuk Odry koło Osinowa Dolnego;
•    na wschód – kolano Bugu koło Zosina.

Ekstremalne temperatury w ostatnim stuleciu:
•    najwyższa: + 40, 2˚C - Prószków koło Opola (29 lipca 1921 r.);
•    najniższa: - 41˚C – Siedlce (11 stycznia 1940 r.).

Największa depresja: Raczki Elbląskie na Żuławach Elbląskich, w pobliżu jeziora Druzno.
Najwyżej położona miejscowość: Ząb.
Geometryczny środek Polski: Piątek w pobliżu Łęczycy.
Geometryczny środek Europy: Suchowola w pobliżu Sokółki.

HISTORIA POLSKI. WŁADCY

Najdłużej żyjący król: Stanisław Leszczyński. Żył 88 lat i 4 miesiące. W chwili śmierci nie był już władcą, a zginął, gdy jego ubranie zapaliło się od ognia na kominku.
Najdłużej panujący król: Władysław Jagiełło. Władał Polską 17 532 dni (tzn. 48 lat, 2 miesiące i 27 dni).
Król najstarszy w chwili koronacji: Władysław Łokietek. Został koronowany, gdy miał 59 lat.
Wielodzietni królowie: Jan III Sobieski i August III Sas mieli po 14 uznanych potomków.
Najwięcej małżeństw – po cztery – zawierali: Bolesław II Chrobry, Kazimierz II Wielki i Władysław II Jagiełło.
Jedynym polskim władcą biorącym udział w wojnie krzyżowej był Henryk Sandomierski.

WYNALAZCY, WYNALAZKI

Niektórzy polscy wynalazcy, których nazwiska niekoniecznie powszechnie są znane i ich dokonania:

•    Rudolf Gunlach - czołgowy peryskop odwracalny.
• Józef Hofmann - wycieraczki samochodowe, samochodowe resory neumatyczne.
•    Józef Kosacki – najlepszy wykrywacz min.
•    Paweł Kosieradzki – metoda niklowania metali jako ochrona przed korozją.
•    Stefan Feliks Manczarski - pierwszy polski odbiornik telewizyjny.
•    Marian Mazur – pierwszy na świecie system telefonii automatycznej.
•    Kazimierz Prószyński – m.in. biopleograf (aparat do zdjęć i projekcji filmów), metoda synchronizacji dźwięku i obrazu filmowego, aeroskop (pierwsza kamera filmowa), telefot (urządzenie do przesyłania obrazu na odległość).
•    Tadeusz Sendzimir - linia produkcyjna do walcowania cienkiej blachy.
•    Jan Szczepanik – zob. TUTAJ.

źródło il. Pixabay.com

Źródła (które warto poznać)
Jolanta Bąk (tekst), Najlepsza książka w Polsce, Warszawa 2010. ISBN 9788376322148 (sygnatura: 175994).
Andrzej Fedorowicz, Irena Fedorowicz, 25 polskich wynalazców i odkrywców, którzy zmienili świat, warszawa 2017. ISBN 9788380791534 (sygnatura: 179655).
Jarosław Górski, Polskie wynalazki i zdobycze techniki XX i XXI wieku, Konin 2020. ISBN 9788366462267 (sygnatura: 179653).
Szymon Kobyliński, Krótka o hymnie, orłach i barwach gawęda, Warszawa 1978 (sygnatury: 81789, cz K XV-8/28).
Sławomir Łotysz, Polscy wynalazcy, Bielsko-Biała 2018. ISBN 9788378877684, 9788378877691, 9788378877707, 9788378877714 (sygnatura: 179654).
Maria Woźniakowa (oprac.), Orzeł Biały. Godło państwa polskiego, Warszawa 1995. ISBN 83705917791 (sygnatura: cz D VII-1/36).

Książki (nie)zapomniane - "Chodzi o to, żeby szukać światła"

Moja dusza tęskni do czegoś, chociaż nie mogę przeczuć, co to jest. To, co czuję, jest jak wielka przestrzeń... Ale przecież wiem... to nie to. Do czegoś, co jest jak wielkie nieskończone światło. Ale przecież wiem, że światłem to nie jest... (...). Wiem tylko, że moja dusza tęskni, tęskni... I coraz bardziej utwierdzam się w przekonaniu, że to, co jest tak wielkie - i tak dalekie - jest moim prawdziwym domem.

Poczucie nieświadomej tęsknoty, oczekiwania, braku... Wyrwane z głębin serca Wielkiego Moralisty u schyłku jego życia... Notatki (wybór z dzienników) PÄRA LAGERKVISTA (1891-1974).

Dom. Stary pisarz nawiązuje do niego niejednokrotnie. I powrót do Domu staje się klamrą spinającą wspomnienia. Najpierw świt. Dzieciństwo:

Pamiętam małą kuchnię (...), długi wąski pokój (...), W jednym, gdzie stał piec (...) krzątała się staruszka w kuchennym swądzie i dymie. W drugim końcu (...) stał stół. Siedział przy nim stary człowiek i jadł. (...)
To był cichy pokój, ale wypełniony miłością.
Bóg, swąd i miłość.
To był mój dom. Bogatszego domu nie miał nikt...

A potem młodość. Eksperymenty z wiarą. Jej utrata(?) i ostateczna konstatacja:

Bez religii w rzeczywistym znaczeniu nie można się obyć. Jeśli ludzka potrzeba religijna nie zostanie zaspokojona w naturalny sposób, wówczas zostanie zaspokojona w sposób nienaturalny, czego przykładem jest (...) cześć oddawana państwu i człowiekowi. Jakie zubożenie, strywializowanie instynktu religijnego.

Imperatyw poszukiwania...

Kto szuka tylko tego, co można znaleźć, nie znajduje nic.

Sensu:

Nic nie jest tak wielkie i wzruszające, jak usiłowanie prostego człowieka, żeby znaleźć w swoim życiu jakiś sens. (...) Jaki jest sens ludzkiego życia? I jaki sens miało moje życie? Dlaczego mogłem wędrować pod gwiazdami? Daremnie pytać. A jednak jest to jedyna rzecz, o jaką warto pytać.

 Wartości:

Moralność wydaje się być jedynym, co jest człowiekowi absolutnie niezbędne.

Spokoju. Pewności:

Załamania, konflikty muszą istnieć, ale świadczą one nie o naszej sile, tylko o naszej słabości, ponieważ przejmują nas niepokojem.

Ciszy:

Mów cicho, przyjacielu. Cały świat krzyczy. - Mów cicho, wówczas będzie słychać, co mówisz.

Prostoty:

Postaw przed sobą na stole świecę i szklankę czystej wody - i patrz na te dwa proste symbole...

Jest też uspokojenie. Zgoda na świat. Dostrzeganie ładu i piękna w codzienności:

(...) to, że rzeczy naprawdę istnieją - to największy cud. Gdy budzisz się rano i widzisz swoje łóżko, swój pokój, okna, drzewo pod oknem, domek dla ptaków, chmury - widzisz przecież dużo cudów. Ale budziłeś się rankiem zbyt często, żeby to zrozumieć.

Namysł nad tajemnicą cierpienia:

Nie dowierzaj cierpieniom, bo odwodzą cię od głębi, z której przybywają.

Tęsknota za człowiekiem. Źródła twórczości, bijące w poczuciu osamotnienia:

Na próżno poszukiwałem przyjaciela (...), przed którym mógłbym otworzyć serce (...). Dlatego zacząłem pisać dziennik...

Brak porozumienia, ale też nieobecność słów służących nazwaniu spraw szczególnie istotnych:

O niczym nie jest równie trudno powiedzieć czegoś znaczącego (...) jak o tym, co najważniejsze.

Ogólna filozofia istnienia:

Kropla w morzu nie może zrozumieć, czym jest w ogóle morze; tak samo my, będący cząstką życia, nie możemy pojąć, czym właściwie jest życie.

Wreszcie problem kluczowy jego pisarstwa - zło:

Ludzie często zastanawiają się, dlaczego istnieje zło. O niczym nie rozmyślają tak wiele, jak o nim. (...) Ale dlaczego nie rozmyślają tyle nad dobrem, nad tym, że istnieje?

A jednak ostatecznie jasność musi zapanować nad mrokiem. Dobro - nad złem. I to było - miejmy ufność - ostateczne przesłanie Moralisty:

Mnie chodzi o to, żeby szukać światła. Żeby dążyć do pozytywnej wiary w życie. Że życie niesie z sobą dobro.

Ps. Powieści Kat, Karzeł, Mariamne tego autora przypomniałyśmy TUTAJ.

 Lagerkvist Pär, Notatki (wybór z dzienników), przeł. Janusz B. Roszkowski, "Literatura na Świecie" 1984, nr 3 (152), s. 171-201 (sygnatura: cz M XX-5/3).

Chwila zamyślenia (II)

W minionym roku napisałyśmy "Chwilę zamyślenia" (TUTAJ). Teraz chwila będzie dłuższa. Przypomnimy w nich kolejnych autorów naszych lektur - nie tylko aktualnych, ale również tych, które czytaliśmy przed laty. Świat jest mały. Może ci, którzy mieszkają w pobliżu, zechcą odwiedzić miejsca ich spoczynku?

Jerzy Andrzejewski. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa.
Krzysztof Kamil Baczyński. - Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa (II pogrzeb, po ekshumacji).
Adam Bahdaj. - Cmentarz Północny, Warszawa.
Tadeusz Borowski. - Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Aleja Zasłużonych, Warszawa.
Władysław Broniewski. - Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Aleja Zasłużonych, Warszawa.
Jan Brzechwa (Jan Wiktor Lesman) - Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa.
Andrzej Bursa. - Cmentarz Rakowicki, Kraków.
Alina i Czesław Centkiewiczowie. - Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa.
Miguel de Cervantes Saavedra. - Klasztor Trynitarzy Bosych, Madryt.
Joseph Conrad. - Cmentarz w Canterbury, hr. Kent, Wielka Brytania.
Józef Czechowicz. - Cmentarz przy ul. Lipowej, Lublin.
Maria Dąbrowska. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa.
Daniel Defoe. - Bunhill Fields, Londyn.
Arkady Fiedler. - Cmentarz w Puszczykowie.
Konstanty Ildefons Gałczyński. - Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa.
Zbigniew Herbert. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa.
Marek Hłasko. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa (po sprowadzeniu prochów z Wiesbaden do Polski).
Jarosław Iwaszkiewicz. - Cmentarz w Brwinowie pod Warszawą.
Hanna Januszewska. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa.
Irena Jurgielewiczowa. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa.
Aleksander Kamiński. - Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa.
Tadeusz Konwicki. - Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa.
Maria Krüger. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa.
Maria Kuncewiczowa. - Cmentarz parafii św. Jana, Kazimierz Dolny.
Jan Lechoń (Leszek Serafinowicz) - 1/ Cmentarz Calvary w Queens, Nowy Jork. 2/Cmentarz Leśny, Laki (po ekshumacji).
Teofil Lenartowicz. - Krypta Zasłużonych na Skałce, Kraków.
Bolesław Leśmian (Lesman). - Cmentarz Powązkowski, Warszawa.
Clive Staples Lewis. - Cmentarz przy Kościele Świętej Trójcy, Headington Quarry.
Antoni Malczewski. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa.
Molière (Jean-Baptiste Poquelin). - Cmentarz Père-Lachaise, Paryż (po ekshumacji).
Lucy Maud Montgomery. - Cmentarz w Cavendish.
Julian Ursyn Niemcewicz. - Cmentarz w Montmorency pod Paryżem.
Zbigniew Nienacki (Zbigniew Tomasz Nowicki). - Cmentarz w Jerzwałdzie.
Hanna Ożogowska. - Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa.
Stanisław Pagaczewski. - Cmentarz Rakowicki, Kraków.
Jan Parandowski. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa.
Julian Przyboś. - Cmentarz przy kościele św. Antoniego Padewskiego, Gwoźnica Górna.
Tadeusz Różewicz. - Cmentarz przy kościele ewangelickim Naszego Zbawiciela, Karpacz.
Mikołaj Sęp Szarzyński. - Cmentarz w Przeworsku lub w Przemyślu.
William Shakespeare. - Kolegiata Świętej Trójcy, Stratford.
Isaac Bashevis Singer. - Cmentarz żydowski, New Jersey.
Antoni Słonimski. - Cmentarz leśny, Laski.
Edward Stachura. - Cmentarz Komunalny Północny, Warszawa.
Leopold Staff. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa.
Jerzy Szaniawski. - Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa.
Andrzej Szczypiorski. - Cmentarz Ewangelicko-Reformowany, Warszawa.
Ewa Szelburg-Zarembina. - Cmentarz Parafialny, Nałęczów.
Szymon Szymonowic. - Cmentarz w Zamościu.
John Ronald Reuel Tolkien. - Wolvercote Cemetery (część katolicka), Oksford.
Jan Twardowski. - Świątynia Opatrzności Bożej, Panteon Wielkich Polaków, Warszawa.
Jules Verne. - Cmentarz La Madeleine, Amiens.
Kazimierz Wierzyński. - Cmentarz Powązkowski, Warszawa (po sprowadzeniu z Hampstead Cemetery).
Rafał Wojaczek. - Cmentarz św. Wawrzyńca, Wrocław.

Nasz Mały Leksykon Filmowy – Filmy (nie)zapomniane: John Huston, Skłóceni z życiem (1961)

Ten film jest pełen pożegnań. Przede wszystkim - z klasycznym westernem. Także z Clarkiem Gable i Marilyn Monroe, dwójką gwiazd Hollywoodu. Był to ostatni obraz, w którym wystąpili. Oprócz tych dwojga mamy jeszcze na ekranie Eli Wallacha i Montromery'ego Clifta - aktora o twarzy nieodmiennie zasnutej woalem smutku. Scenariusz jest dziełem Arthura Millera - jednego z najwybitniejszych amerykańskich pisarzy. Już to wystarczy, by przypomnieć Skłóconych z życiem (The Misfits) Johna Hustona, nad którymi unosi się mgiełka nostalgii.

Reno jest szczególnym miejscem na mapie Stanów. Bez trudu można się tu zabawić, a jeszcze łatwiej otrzymać rozwód czy separację. Po to ostatnie przyjechała Roslyn. Znudzona miastem, rozczarowana mężem, wypełniona poczuciem wszechogarniającej pustki. I oto kobieta - zagubiona, bezradna, chociaż ścigana spojrzeniami praktycznie każdego mężczyzny - spotyka kowboja, aktualnie trudniącego się uprawą jarzyn. Szybko zostaje kochanką Gay'a. Podoba jej się nowe życie.

Praca Gay'a nie jest zyskownym zajęciem. Dwaj koledzy proponują mu bardziej dochodowy fach. Polowanie na mustangi. Mężczyzna zabiera Roslyn i udaje się wraz z nimi na prerie Nevady. Takich dziewiczych miejsc jest w Ameryce coraz mniej. Zajęcie w niczym nie nawiązuje do etosu Dzikiego Zachodu. Wówczas koń był nieodłącznym towarzyszem jeźdźca. Obecnie ten drugi podróżuje rozklekotanym koniem mechanicznym, a nad jego głową lata równie zdezelowany samolot, płoszący zwierzęta, by łatwiej udało się je zagonić do ciężarówki i sprzedać w rzeźni na konserwy dla psów. Na te do niedawna dość odludne tereny nieodwołalnie wkroczyła cywilizacja z całym swym okrucieństwem. Mężczyźni już jakoś przywykli do roboty poniżającej ich człowieczeństwo. Ale kobieta - nie. Nigdy wcześniej nie widziała podobnej rzezi. Jest przerażona ogromem krzywdy wyrządzanej swobodnym rumakom. I musi wybrać: znowu odejść w ciemność i beznadziejną szarość lub pozostać przy mężczyźnie niepozbawionym osobistego uroku, ale w szaleńczym uganianiu się za bezbronnymi zwierzętami bardzo niezrozumiałym, nawet obcym.

Koniec barwnej legendy o kowbojach - rycerzach prerii, nieodmiennie stojących po słusznej stronie. Samotnych mścicielach. Pogromcach przestępców korzystających z tego, że Pan Bóg wysoko a stróże prawa daleko. Zostają ludzie upodleni przez pracę, która nie uszlachetnia. Słońce, przez lata oświetlające prerię i jej herosów, nieodwołalnie zachodzi.

źródło

Skłóceni z życiem (The Misfits). Reż John Huston. 1961. Stany Zjednoczone. 122 min. Główne role: Marilyn Monroe (Roslyn Taber), Clark Gable (Gay Langland), Montgomery Clift (Perce Howland), Eli Wallach (Guido).

Można przeczytać
Płażewski Jerzy, 200 filmów tworzy historię najnowszą kina, Warszawa 1973, s. 118 (sygnatura: 66961).
Wiśniowski Damian, Udręczona dusza. Montgomery Clift: droga do zapomnienia, "Kino" 2016, nr 12, s. 59-62 (Czytelnia).

Komputer sprzed tysiącleci, zapałki gasną, historia pisze zaskakujące scenariusze, edukacja łączy ludzi. Prasówka z aktualnych czasopism

Pierwszy komputer odtworzony? (Telegraf historyczny), „Mówią Wieki” 2021, nr 4, s. 5

Mechanizm z Antykithiry to urządzenie służące (zapewne) do odczytywania i modelowania ruchu ciał niebieskich.

Mechanizm ukryty w skrzynce wyłowionej przez nurków w pobliżu greckiej wyspy w 1900 roku, uchodzi wśród naukowców za prototyp komputera. A kiedy został skonstruowany? Ano, w… 150-100 roku p.n.e.! Historia komputera znacznie się wydłużyła…

Jerzy Wrona, Koniec historii polskich zapałek, „Geografia w Szkole” 2021, nr 3, s. 38-41

Dokładnie sto lat od uruchomienia, pod koniec lutego 2021 r. została zamknięta fabryka zapałek w Czechowicach-Dziedzicach. Była to ostatnia pracująca w naszym kraju „zapałczarnia”, tym samym więc zakończył działalność przemysł zapałczany, mający swe chlubne karty w historii polskiej gospodarki.

Decyzja o zamknięciu zakładu zapadła 26 listopada 2020 r. – sto lat od jego otwarcia. Tym samym zniknął z mapy ostatni w Polsce i jeden z ostatnich w Europie zakładów zapałczarskich, produkujący 70 mln zapałek (ok. 2,5 mln pudełek) dziennie. Artykuł o jego historii uzupełniają liczne fotografie wzorów polskich etykiet zapałczanych.

Magdalena Bednarek, Scenariusz lekcji do filmu Jackie (reż. Pablo Larraín), „Polonistyka” 2021, nr 2, s. 32-39

Artykuł prezentujemy z bardzo szczególnego powodu. W załączniku wylicza to, co w rozproszeniu znajdujemy w licznych opracowaniach, czyli zbieżności między Abrahamem Lincolnem i Johnem F. Kennedym. To naprawdę interesujące:

•    Lincoln został wybrany do Kongresu w 1846 r.; Kennedy w 1946 r.
•    Lincolna wybrano na prezydenta w 1860 r., a Kennedy’ego w 1960 r.
•    Nazwiska Lincoln i Kennedy składają się z 7 liter.
•    Obaj byli szczególnie skupieni na prawach obywatelskich.
•    Żony obu straciły dzieci podczas prezydentury mężów.
•    Obu prezydentów zastrzelono w piątek.
•    Obaj zginęli od strzałów w głowę.
•    Obu prezydentów przestrzegano w dniu zamachów przed wyjściem. Lincolna ostrzegł Kennedy - sekretarz; prezydenta Kennedy’ego ostrzegł jego sekretarz o nazwisku Lincoln.
•    Obu prezydentów wybrali i zabili południowcy.
•    Następcy obu nosili nazwisko Johnson.
•    Andrew Johnson, następca Lincolna, urodził się w 1808 r.; Lyndon Johnson - następca Kennedy'ego - w 1908 r.
•    John Wilkes Booth, zabójca Lincolna, urodził się w 1839 r., Lee Harvey Oswald - w 1939 r. Zabójcy obu prezydentów znani są pod podwójnymi imionami.
•    Booth uciekał z teatru i został złapany w magazynie; Oswald uciekał z magazynu i został złapany w teatrze.
•    Obaj zabójcy zginęli przed procesem. 

Michał Radkowski, Erasmus, miłość i medycyna, „Europa dla Aktywnych. Kwartalnik Beneficjentów Programów Edukacyjnych” 2021, nr 1, s. 46-49

Ania i Sebastian poznali się na studiach. 15 lat temu wybrali się na fizjoterapię na Politechnice Opolskiej. Na drugim roku rozmawiali – jeszcze jako znajomi -  że można by wyjechać na Erasmusa do Hiszpanii. – Było wielu chętnych a tylko trzy miejsca. (…) Udało się! Na trzecim roku studiów wyjechali z Opola.

Wrócili do kraju jako para. Dziś są małżeństwem i łączą naukową karierę z podróżami przyczepą kempingową po Europie. Okazuje się, że edukacja też łączy ludzi. Trwale! Artykuł (wraz z całym barwnym czasopismem) można przeczytać TUTAJ.

Książki (nie)zapomniane - Portret zbiorowy (nie w pełni) straconego pokolenia

Autor popularnej w sieci encyklopedii tak zaprezentował książkę: Opowiada o grupie amerykańskich oraz brytyjskich ekspatriantów, którzy wyruszają z Paryża do Pampeluny na święto Sanfermines, chcąc zobaczyć encierro i walki byków. Czy zacytowane słowa w pełni wyczerpują treść? A przede wszystkim, czy zachęcają do przeczytania powieści Słońce też wschodzi ERNESTA HEMINGWAY'A (1899-1961).

Główne postaci nie zostały wymyślone. To przyjaciele autora, którzy naprawdę przeżyli to, co zostało ukazane. Przedstawiciele tzw. Lost generation, czyli grupy pisarzy, do której należeli - poza Hemingway'em - także  m.in. Francis Scott-Fitzgerald i John Dos Passos. Jako młodzi ludzie trafili prosto do okopów I wojny światowej, w których nauczyli się nienawidzić i zabijać, a potem z wielkim trudem przystosowywali się do powojennych warunków i stylu życia. Hemingway usiłuje polemizować z powszechnie głoszoną tezą, iż było to pokolenie ludzi bezpowrotnie zniszczonych przez wojenne doświadczenie pokoleniowe, niemoralne, przegrane. Czy skutecznie, to już inna sprawa.

Jest rok 1925. Paryż. Jake Barnes, amerykański dziennikarz, poznaje w barze Lady Brett Ashley, angielską arystokratkę po dwóch rozwodach. Nawiązują niezobowiązującą znajomość, podlewaną sporymi dawkami alkoholu. Żadne z nich nie potrafi się głębiej zaangażować i przekształcić nudnawych "randek" w głębiej przeżywane spotkania. On nie uporał się ze skutkami wojennej traumy, a ona bezskutecznie pragnie zapomnieć o poległym na froncie narzeczonym. W nieciekawych rozmowach, które wiodą, towarzyszą im Bill Gorton, nowojorczyk, oraz Mike Campbell, szkocki narzeczony Brett. Wreszcie Jake i Bill - znudzeni nijakością rozmów, które wiodą, oraz brakiem wrażeń - wyjeżdżają do Hiszpanii, by łowić ryby i pooglądać walki byków. W drodze spotykają Roberta Cohna, który niedawno zakończył przelotny romans z Brett, ale jest zazdrosny o jej obecnego narzeczonego. Oczywiście, tam również nie obywa się bez długich wizyt w lokalach i sprzeczek, charakterystycznych dla znudzonego towarzystwa, nie widzącego głębszego sensu swoich poczynań. I do bójki z Romero, młodziutkim przystojnym matadorem, którego Brett usiłowała uwieść.

Pobyt w Pampelunie to centralne wydarzenie w życiu bohaterów. Dostarcza trochę adrenaliny. Ale nie aż tyle, by zacząć w pełni odpowiedzialne życie. Brett – nader często zmieniająca obiekty swoich niestałych uczuć - katalizuje wszystkie tutejsze zdarzenia, stając się przyczyną licznych niesnasek między mężczyznami. Wreszcie po zakończeniu fiesty Bill wraca do Paryża, a Jake chwilowo zostaje w Hiszpanii. Brett jedzie do stolicy... z Romero, który niebawem ją porzuci.

A jednak w powieści, ukazujących ludzi zgorzkniałych i raczej przegranych, jest jakaś trudno uchwytna nadzieja. To pokolenie chyba jednak nie w pełni jest stracone, skoro potrafi dostrzec, że Słońce też wschodzi.

Ps. Śniegi Kilimandżaro tego autora przedstawiłyśmy TUTAJ.

Hemingway Ernest, Słońce też wschodzi, przeł. Bronisław Zieliński, wyd. 3, Warszawa 1977 (sygnatura: 78478)