Uroczystość, Święto, Dzień, Wspomnienie… Chyba nie ma dnia w roku, w którym kogoś nie wspominamy lub czegoś nie świętujemy. Są dni szczególnie podniosłe, jak Dzień Nauczyciela lub Dzień Bibliotekarza (niemal z obowiązku należało podać te przykłady), ale i mało znane, np. Wielki Dzień Pszczół (8 sierpnia, owady w literaturze zob. TUTAJ) czy Dzień Liczby Pi (14 marca, TUTAJ). A oto niektóre święta przedstawione w literaturze.
ŚWIĘTA SZKOLNE. Od nich wypada zacząć. Dzień Nauczyciela był wspomniany TUTAJ. Do wymienionych utworów można jeszcze dodać np. „Kwiat dla mego nauczyciela” Tadeusza Kubiaka lub „Kwiaty dla nauczycieli” Tadeusza Śliwiaka. Jest też Dzień Wagarowicza, np. „Czereśnie zawsze muszą być dwie” Magdaleny Witkiewicz, "Dzień wagarowicza" Stanisława Grabowskiego i rozmaite Dni otwarte. Wydaje się, że każdy utwór prezentujący obraz szkoły i trudną pracę pedagogów szerzej otwiera nam drzwi do własnych wspomnień o latach edukacji (zob. m.in. TUTAJ, TUTAJ, TUTAJ).
ŚWIĘTA PAŃSTWOWE, czyli Narodowe Święto Niepodległości, np. wiersze „Jedenasty listopada” Ludwika Wiszniewskiego, „Niepodległość” Marcina Wolskiego, „Czarna wiosna” Antoniego Słonimskiego i powieść „Generał Barcz” Juliusza Kadena-Bandrowskiego… Dzień Flagi, np. „Pieśń o fladze” Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, „Barwy ojczyste” Czesława Janczarskiego (zob. też TUTAJ)… Święto Konstytucji 3 Maja, np. „Powrót posła” Juliana Ursyna Niemcewicza, wzmianka w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza (3 Maja - jako święto NMP Królowej Polski - poniżej).
ŚWIĘTA RELIGIJNE. Jest ich w literaturze naprawdę sporo. Wymienimy niektóre. Boże Narodzenie i poprzedzająca je Wigilia, np. „Opowieść wigilijna” Charlesa Dickensa, „Uśmiech dzieciństwa "Marii Dąbrowskiej, "Baśń wigilijna" Czesława Miłosza… Objawienie Pańskie (Epifania, Trzech Króli), np. „Legendy Chrystusowe” Selmy Lagerlöf, „Jechali ułani” Kazimiery Iłłakowiczówny… Wielkanoc TUTAJ… Zwiastowanie Pańskie, np. „Zwiastowanie” Kazimiery Zawistowskiej, „Zwiastowanie” Wojciecha Bąka… Boże Ciało, np. „Chłopi” Władysława St. Reymonta (TUTAJ)… Wszystkich Świętych i Zaduszki, np. „Dziadów część II” Adama Mickiewicza, „Chłopi” (tutaj także sporo innych świąt)… Święta Maryjne, np. NMP Królowej Polski („Hymn” Zygmunta Krasińskiego, „Królowa Korony Polskiej” Stanisława Wyspiańskiego), Matki Boskiej Częstochowskiej ("Matka Boska Częstochowska" Jana Lechonia)… Uroczystości, święta i wspomnienia świętych, np. „Szaleńcy Boży” Zofii Kossak. Także np. andrzejki (TUTAJ), barbórka (TUTAJ), katarzynki (TUTAJ), mikołajki (TUTAJ), walentynki (TUTAJ). Inne przykłady: „Legenda o św. Aleksym”, „Kwiatki św. Franciszka z Asyżu” (inne utwory o nim TUTAJ), „Hymn do św. Kazimierza” Władysława Syrokomli, „Cień Ojca” Jana Dobraczyńskiego (o św. Józefie), „Wiatr od morza” Stefana Żeromskiego (o św. Wojciechu), „Stanisław” Karola Wojtyły (o św. Stanisławie ze Szczepanowa), „Historia św. Genowefy” Andrzeja Zbylitowskiego… Pesach (Święto Wiosny, Święto Przaśników) i inne święta żydowskie, np. „Żyd” Józefa Ignacego Kraszewskiego, „Meir Ezofowicz” Elizy Orzeszkowej... Muzułmański Bajram, np. "Giaur" George'a Gordona Byrona.
ŚWIĘTA MAŁŻEŃSKIE I RODZINNE, to głównie rocznice i jubileusze małżeńskie, np. „Mirra, kadzidło i złoto” O.Henry’ego (TUTAJ), „Złote gody” Wisławy Szymborskiej. W tym kręgu można też ująć (nieco upraszczając): Dzień Dziecka, np. „Czego wam życzyć” Marii Terlikowskiej… Dzień Matki, np. „Bukiecik dla mamy” Włodzimierza Ścisłowskiego, „Bajka dla mamy” Heleny Bechlerowej. O matkach także m.in. TUTAJ, TUTAJ, TUTAJ, TUTAJ… Dzień Ojca - o literackich ojcach TUTAJ… Dzień Babci i Dzień Dziadka, np. „Wiersz dla babci”, „Dzień Dziadka” Wandy Chotomskiej, „Dla dziadka” Doroty Gellner. Rodzina i pokrewieństwo w literaturze również TUTAJ.
INNE ŚWIĘTA I WAŻNE DNI (w wyborze): Sylwester i Nowy Rok, np. „Magiczny wieczór. Sylwester w Zmysłowie” Agnieszki Krawczyk (z cyklu „Czary codzienności”)… Dzień Kobiet, np. „Dzień Kobiet” Gabrieli Gargaś, „8 Marca” Tadeusza Kubiaka. Kobieta w literaturze zob. np. TUTAJ… Prima aprilis, np. "Prima aprilis" Jana Brzechwy… Święto Pracy, np. „Król” Szczepana Twardocha, „Pierwszomajowe kwiaty” Czesława Janczarskiego… Noc świętojańska (Sobótka, Święto Kupały) TUTAJ… Dzień Górnika – o literackich górnikach TUTAJ… Urodziny omówiłyśmy niedawno, zaś imieniny – w pewnej mierze – powyżej (święci i błogosławieni).
Tak, w literaturze chyba też nie ma dnia, w którym kogoś nie wspominamy lub czegoś nie świętujemy.
Źródło fot. Pixabay.com
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz